อาหารแห่งความรัก จากอกแม่
สำหรับคนเป็นแม่แล้วทุกสิ่งที่คัดสรรมาให้ลูกน้อย ล้วนต้องเป็นสิ่งที่แน่ใจแล้วว่าดีที่สุด ซึ่งเมื่อพูดถึงอาหารสำหรับเจ้าตัวน้อย คงไม่มีสิ่งใดจะดีไปกว่า น้ำนมอันบริสุทธิ์จากอกแม่นั่นเองค่ะ และในเดือนแห่งความรักนี้ อาหารแห่งความรักจากอกแม่ คงแทนคำพูดดีๆ นับล้านคำ สื่อไปถึงใจของลูกน้อยได้ว่า คุณรักลูกมากแค่ไหน
เราเชื่อว่ามีคุณแม่หลายท่าน ที่ตั้งใจจะเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ให้ได้นานที่สุด ซึ่งอาจจะไม่ใช่เรื่องง่ายนัก ด้วยเหตุนี้ระหว่างทางจึงมีคุณแม่จำนวนมากที่ยอมแพ้ แต่ขณะเดียวกันก็มีคุณแม่จำนวนไม่น้อย ที่ประสบความสำเร็จ และหนึ่งในนั้นคือ ทพญ.แขขวัญ มณีไพโรจน์ หรือคุณปู ซึ่งเก็บสตอคน้ำนมแม่ ไว้ให้ลูกน้อย ได้ถึง 200 ออนซ์ในเวลาเพียง 6 เดือน!! คุณแม่ที่กำลังท้อใจหรือมีปัญหาในการให้นมลูก ลองอ่านบทสัมภาษณ์ของคุณแม่ผู้นี้ แล้วคุณอาจจะค้นพบว่าปัญหาที่คุณประสบอยู่นั้นมีทางออกก็เป็นได้ค่ะ
ท้อแท้ได้ ไม่ใช่ท้อถอย
สิ่งที่คุณแม่ส่วนใหญ่ตั้งใจไว้เหมือนๆ กันคงหนีไม่พ้นเรื่องของการให้นมลูกเอง ซึ่งกว่าจะทำได้อย่างที่ตั้งใจนั้น คงต้องเจออุปสรรคที่ทำให้ท้อใจบ้างไม่มากก็น้อย แต่ถึงแม้ว่าจะท้อใจก็ต้องไม่ท้อถอยค่ะ
“ตั้งใจไว้ตั้งแต่ตอนที่ตั้งครรภ์ค่ะ ว่าอย่างน้อยต้องให้นมลูกเองให้ได้นาน 6 เดือน เพราะเรารู้ว่านมแม่เป็นอาหารที่ดีที่สุดของทารก ทั้งประหยัด สะอาด สเตอริไลน์ในตัวอยู่แล้ว และเป็นอาหารเสริมภูมิต้านทานให้ลูกได้ด้วย แต่ว่าพอคลอดน้องแล้วรู้สึกว่าน้ำนมไม่ค่อยพอ เพราะเรารู้สึกว่าลูกงอแง ตื่นบ่อย ร้องกินนมบ่อย จริงๆ แล้วน้ำนมก็มีอยู่ตลอด แต่เราคิดว่าลูกต้องไม่อิ่มแน่ แล้วตอนนั้นไม่มีสต๊อคเลย เดือนนึงแล้วก็ยังไม่มี ทำให้รู้สึกเครียดมากๆ แต่ก็ไม่ถอดใจ ก็ได้คำแนะนำจากโรงพยาบาลที่ไปคลอด ที่ศิริราชค่ะ ทำให้รู้ว่าควรปฏิบัติตัวอย่างไร มีวิดีโอให้ดูว่าควรให้นมท่าไหน เลยไม่มีปัญหาเรื่องหัวนมแตก ส่วนเรื่องน้ำนมไม่พอ เราได้อ่านหนังสือเกี่ยวกับอาหารบำรุงน้ำนม เขาบอกว่า ไม่มีแม่คนไหน ที่น้ำนมไม่พอให้ลูก ก็เลยรู้สึกว่าเราก็ต้องพอ หลังจากนั้นจึงทำตัวให้สมบูรณ์แบบคือ ไม่กินน้ำเย็น อาบน้ำอุ่นตลอดเวลา อยู่ห้องแอร์ก็เปิดแอร์ไม่เย็น ทานอาหารบำรุงน้ำนมหลายสูตรมาก ไทย จีน ฝรั่ ง พยายามนอนให้พอ แล้วก็ไม่เครียด วันไหนที่รู้สึกว่าลูกกินนมแม่ไม่อิ่ม ก็ให้นมผงบ้าง ทีนี้พอเราไม่เครียดไม่กังวล น้ำนมก็เลยเริ่มมา พอน้องดูดนมเสร็จเรารู้สึกว่ายังมีน้ำนมอยู่ ก็ปั๊มเก็บไว้ แรกๆ ได้วันละ 2 ออนซ์ แล้วก็ค่อยๆ เพิ่มมากขึ้นเรื่อย”
น้ำนมมากมาย แค่หายกังวล
“ทีนี่เราก็เลยรู้เลยว่า ความเครียดนี่ ก็มีส่วนให้น้ำนมไม่มาได้เหมือนกันค่ะ ไม่ใช่แค่ต้องกินอาหารให้ครบ 5 หมู่เท่านั้น เรื่องจิตใจก็มีผล สรุปคือ การปฏิบัติตัวของแม่มีส่วนช่วย ทั้งอาหาร และความอบอุ่นของร่างกาย และสุขภาพจิต ถ้าเราเครียดเรานอนน้อย น้ำนมก็จะไม่มา ต้องกินของอุ่นๆ น้ำแข็งน้ำอัดลม ไม่ดีต่อลูก กาแฟก็ต้องงด ตั้งแต่มีน้องก็ไม่ได้กินกาแฟมาเป็นปีแล้วค่ะ ดื่มน้ำอุ่นเยอะๆ ช่วงที่ให้นมลูกเอง ดื่มวันละ 6 ลิตรได้ (หัวเราะ) อาจจะมากไป จริงๆ วันละ 2 ลิตรก็พอ ซึ่งถ้าทำได้อย่างนี้น้ำนมมีแน่นอนค่ะ”
ทำงานด้วย ก็ให้นมได้
เมื่อผ่านปัญหาด่านแรก เรื่องของการมีน้ำนมไม่พอไปแล้ว ถึงเวลาที่ Working Mom ต้องกลับไปทำงาน อุปสรรคอีกด่านคือการทำสตอคน้ำนม และเตรียมลูกให้พร้อมกับการดูดนมจากขวดค่ะ ซึ่งคุณปูได้เล่าการเตรียมตัวทั้งคุณแม่และคุณลูกให้ฟังว่า
“ก่อนกลับไปทำงานก็จะให้ลูกหัดกินนมจากขวด ไม่มีปัญหาค่ะ ลูกกินได้ มื้อดึกบางทีก็ให้พี่เลี้ยงตื่นมาป้อนแทน ส่วนเรื่องสตอดน้ำนมมีพออยู่แล้ว เพราะเราวางแผนไว้ว่าก่อนกลับไปทำงานหนึ่งเดือน ถ้าเราปั๊มเก็บไว้วันละ 3 ออนซ์ จะได้เท่าไร พอเอาเข้าจริงแต่ละวันเก็บได้มากกว่า 3 ออนซ์
ถึงวันที่กลับไปทำงานจริงๆ เราก็เตรียมอุปกรณ์การปั๊มนมไปให้พร้อมเลยค่ะ อยู่ที่ทำงานจะต้องปั๊มทุก 2-3 ชั่วโมง ก็คือเป็นเวลาเดียวกับที่ให้นมลูกตอนอยู่บ้าน ใช้เวลาปั๊มครั้งละครึ่งชั่วโมง มีเครื่องทุ่นแรงเป็นเครื่องปั๊มไฟฟ้าที่เร็วกว่า ประหยัดเวลา และประหยัดแรง แรกๆ จะต้องปั๊มบ่อย แต่ตอนนี้น้อง 6 เดือนแล้ว ก็ค่อยๆ พยายามลดลง ถึงแม้จะกลับไปทำงาน ก็ยังให้นมลูกได้เหมือนเดิม ถามว่าลำบากไหม ก็อาจจะลำบากกว่าชีวิตปกตินิดหนึ่ง อย่างจะไปประชุมที่โรงแรมก็ต้องพกที่ปั๊มนมกับกระติกน้ำแข็งไปด้วย แต่ก็เป็นความสุขที่ได้ทำ เพราะถ้าไม่ทำเราก็รู้สึกว่าทำหน้าที่ไม่ครบถ้วน และจริงๆ แล้วการปั๊มนมจะทำให้เรารู้สึกสบายตัว ไม่เจ็บ ไม่คัด เราจะมีความสุข ได้ลุ้นด้วยว่า วันนี้จะได้กี่ออนซ์ (หัวเราะ)”
แค่ตั้งใจ แม่คนไหนก็ทำได้
ในฐานะที่เป็นคุณแม่คนหนึ่งที่ประสบผลสำเร็จในการให้นมลูก คุณปูจึงได้ฝากกำลังใจและคำแนะนำถึงคุณแม่ที่ตั้งใจจะให้นมลูกด้วยค่ะ
“ในฐานะคนเคยท้องนะคะ ต้องเชื่อมั่นในตัวเองก่อนว่าตัวเองต้องทำได้ และทำได้ไม่ใช่ไปใจอ่อนกับอาหาร ไอติมหรือน้ำแข็งใส่ เพราะจะทำให้ร่างกายเรายิ่งอยู่ในขั้นที่ไม่พร้อม ถ้าในวันที่น้ำนมไม่พอ อย่าโทษตัวเองที่ต้องให้นมผง ก็ให้ไปก่อน ให้ลูกอิ่ม เราจะได้ไม่เครียดที่ลูกร้องไห้ พอเราไม่เครียดน้ำนมก็จะมาเอง กินอาหารให้ครบ 5 หมู่กินน้ำเยอะๆ รวมทั้งต้องนอนให้พอ คือถ้ายิ่งเป็นแม่ที่เลี้ยงลูกเอง ก็จะมีปัญหาตรงนี้ เราก็ต้องพักงานบ้านไว้ก่อน พอลูกหลับเราก็ต้องหลับด้วย ถ้ามีผู้ช่วยก็จะดี ให้คุณพ่อบ้านช่วยบ้างก็ได้ค่ะ”