ผักหนาม

ผักหนาม

ผักหนามมีชื่อท้องถิ่นหรือชื่ออื่นที่เรียกกันได้อีกว่า “กะลี” จัดเป็นไม้ล้มลุก ใบเลี้ยงเดี่ยวประเภทชายน้ำ มีอายุหลายปี ลำต้นเป็นเหง้า ซึ่งบางส่วนเจริญโผล่พ้นดิน และเป็นไหล ลำต้นมีสีเขียว มีรากงอกออกตามข้อ

มีใบเป็นใบเดี่ยว แตกออกจากต้นโดยรอบลักษณะเป็นกอ มีก้านใบยาว 25-35 เซนติเมตร แผ่นใบใหญ่ความกว้างและความยาวของใบมีขนาดใกล้เคียงกันคือ 16-30 เซนติเมตร ขอบใบหยักเว้าลึกเป็นพูๆ แยกจากปลายใบ จำนวนพูทั้งสองข้างมักจะเท่ากัน ก้านใบและเส้นใบด้านหลังแผ่นใบ มีหนามคมจำนวนมาก ออกดอกเป็นช่อแบบสแปดิก มีด้านช่อดอกยาว เกิดจากบริเวณโคนกอ ก้านดอกมีหนาม กาบหุ้มช่อดอกมีสีน้ำตาลดำ โคนเปิดเห็นช่อดอก ปลายบิดเป็นเกลียวยาว ช่อดอก สีน้ำตาลดำ มีดอกย่อยเรียงอัดกันแน่น ผลมีลักษณะค่อนข้างสี่เหลี่ยม เปลือกแข็ง

นิยมนำยอดอ่อนมารับประทานเป็นผักเคียง แต่ต้องต้มหรือดองก่อน เพราะสดๆ มีสารพิษ hydrocyanic acid

สรรพคุณทางยาสมุนไพร ใช้ใบอ่อน แก้ปวดท้อง แก้ไอ เหง้า ใช้เป็นยาขับเสมหะต้มเอาน้ำอาบแก้อาการคัน ซึ่งเกิดจากพิษไข้ หัดและโรคผิวหนัง ราก ต้มน้ำใช้อาบเด็กแรกเกิด แก้เจ็บคอ