กระเจี๊ยบแดง
มีชื่อท้องถิ่นว่า กระเจี๊ยบแดง หรือกระเจี๊ยบเปรี้ยว (กลาง) ส่วนภาคเหนือจะเรียกว่า ผักเก็งเค็ง ส้มพอเหมาะ หรือส้มเก็งเค็ง เป็นพืชล้มลุก มีอายุได้เกินหนึ่งปี ลำต้น กิ่งก้าน และดอกมีสีแดงอมม่วง รสเปรี้ยว ใบอ่อนใช้แกงส้มรสเปรี้ยวกำลังดี กลีบเลี้ยงใช้ทำแยม เชื่อตากแห้งหรือต้มกับน้ำ เติมน้ำตาลทำเป็นน้ำกระเจี๊ยบก็ได้
สำหรับส่วนที่นำมาใช้เป็นยา ได้แก่ ใบ ใบประดับ กลีบเลี้ยง และกลีบรองดอก โดยมีสารเคมีและสารอาหารที่สำคัญ คือ กลีบเลี้ยงมีสีแดง ซึ่งเป็นสารแอนโทไซยานิน (anthocyanin) ยอดอ่อนและกลีบเลี้ยงประกอด้วยกรดอินทรีย์หลายชนิด
สรรพคุณทางยาและวิธีใช้
1.ขับปัสสาวะ
วิธีใช้ นำกลีบเลี้ยงแห้งบดเป็นผง ชงเป็นชา ดื่มวันละ 3 ครั้ง ครั้งละ 1 ช้อนชา (3 กรัม) กับน้ำ 1 แก้ว (250 ซีซี)
2.แก้ร้อนใน กระหายน้ำ ป้องกันการจับตัวของไขมันในเส้นเลือด
วิธีใช้ ใช้กลีบรองดอกและกลีบเลี้ยง นำไปต้มกับน้ำ เติมน้ำตาลขนาดพอเหมาะ ดื่มเป็นประจำ
3.แก้ไอ ขับเสมหะ
วิธีใช้ รับประทานใบและยอดอ่อน
ข้อควรระวังในการใช้ จากการทดลองมีรายงานแสดงผลว่า การดื่มน้ำกระเจี๊ยบมีการขับกรดยูริคออกมาในปัสสาวะลดลง จึงไม่เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่เป็นโรคเก๊าส์ ซึ่งมีปริมาณกรดยูริคในเลือดสูง และต้องขับออกมาให้มากที่สุด เพื่อไม่ให้ตกตะกอนในร่างกาย