สาร BPA กับแม่ตั้งครรภ์ ปนเปื้อนวัสดุขวดนม
คุณแม่หลายๆ ท่านอาจรู้จักกับเจ้า BPA เพราะในระยะหลังนี้มันกลายเป็นผู้ร้ายที่ถูกแบนในสหรัฐอเมริกา และเมื่อเดินไปตามเคาน์เตอร์ที่ขายขวดนมสำหรับทารกในบ้านเราก็อาจจะเห็นคำว่า BPA free หรือไม่คนขายก็มักจะแนะนำว่า ให้ใช้ขวดนมรุ่นที่ปลอดสาร BPA จะปลอดภัยกว่าสำหรับทารกนะครับ
สาเหตุที่ขวดนมที่ใช้วัสดุที่ปนเปื้อนสาร BPA ถูกห้ามใช้ในขณะนี้ก็เพราะมีรายงานการวิจัยที่แสดงให้เห็นว่า เจ้าสาร BPA หรือ Bisphenol A ซึ่งเป็นสารที่ใช้ในอุตสาหกรรมพลาสติก ซึ่งก็จะเจอปนอยู่ในพลาสติกที่เราใช้กันอยู่ในชีวิตประจำวันนี้ BPA ส่งผลเสียต่อเอสโตรเจนในร่างกายเราตามธรรมชาติของเรานั้นเองครับ ซึ่งฟังดูก็ไม่น่าเป็นผลดีต่อทารกอยู่แล้ว ในรายงานการวิจัยที่ตีพิมพ์ในนิตยสาร Human Reproduction ได้แสดงให้เห็นว่าเซลล์ไข่ที่ถูกเพาะเลี้ยงเพื่อทำการปฏิสนธิภายนอกร่างกายที่ได้รับสาร BPA นั้น ส่งผลกระทบต่อการเจริญพันธุ์ แม้ว่าจะไม่ได้ส่งผลต่อทารกที่เกิดมาโดยตรง แต่กลับส่งผลต่อรุ่นลูกรุ่นหลานของทารกนั้นต่อๆ ไปได้ และส่งผลเป็นสองเท่าต่อการเกิดโครโมโซมผิดปกติในกระบวนการแบ่งเซลล์ เป็นผลให้ในรุ่นหลานมีโอกาสเกิดดาวน์ซินโดรม (ภาวะโครโมโซมคู่ที่ 21 เกิน ทำให้ทารกมีความพิการปัญญาอ่อน) สูงขึ้นได้
คุณแม่ที่กำลังตั้งครรภ์หลายๆ ท่านก็อาจมีข้อสงสัยว่า ในชีวิตประจำวันที่เราอาจจะบริโภคอาหาร หรือเครื่องดื่มที่บรรจุอยู่ในภาชนะที่เป็นพลาสติก แล้วแบบนี้ทารกในครรภ์จะได้รับสาร BPA เข้าไปมากเกินไปหรือเปล่า
ขณะนี้ก็ยังไม่อยากให้คุณแม่กังวลจนเกินไปนักครับ เพราะอันที่จริงเราก็ใช้พลาสติกกันมานานมากแล้ว คนรุ่นเราหรือเด็กๆ รุ่นก่อนหน้านี้ก็ใช้ขวดนมที่ปนเปื้อนสาร BPA กันมาแล้วทั้งนั้น และก็ได้มีความพยายามศึกษากันถึงผลกระทบกันอยู่ เร็วๆ นี้ก็ได้มีงานวิจัยเกี่ยวกับการได้รับสาร BPA ในหนูทดลองที่กำลังตั้งท้อง โดยได้มีการให้หนูทดลองที่ตั้งท้องได้รับสาร BPA มากกว่าปกติ 20 เท่า ผลก็คือ ลูกของหนูทดลอง สามารถคลอดออกมาแข็งแรงและไม่มีความผิดปกติใดๆ แม้ว่าการทดลองจะทำในช่วงที่ตัวอ่อนของหนูเพศผู้ที่กำลังสร้างอัณฑะ ก็ไม่ได้ทำให้เกิดความผิดปกติต่อการเจริญพันธุ์ของลูกหนูแต่อย่างใดครับ
อย่างไรก็ตาม การที่จะเกิดความผิดปกติขึ้นได้ก็คือเราต้องได้รับสาร BPA ในระดับที่สูง หรือในระดับที่ไม่ปลอดภัย ไม่ใช่ว่าเราทานข้าวจากกล่องพลาสติกเพียงครั้งเดียวก็จะทำให้เกิดปัญหาได้ นอกจากนี้เราไม่สามารถวัดปริมาณสารที่ปนเปื้อนอยู่และที่เราได้บริโภคเข้าไปแล้วได้ แต่เราก็ควรปลอดภัยไว้ก่อน อะไรที่เลี่ยงได้ก็เลี่ยง เช่นแทนที่เราไปซื้ออาหารแล้วจะให้แม่ค้าใส่ถุงพลาสติกให้ เราก็ให้บรรจุในปิ่นโตแทน หรือภาชนะอื่นๆ ที่ไม่ใช่พลาสติก นอกจากเราจะปลอดภัยแล้วก็ยังช่วยลดโลกร้อนได้อีกทางหนึ่ง จะซื้อนมมาดื่มอาจจะเลือกที่บรรจุในกล่องกระดาษแทน หรือปรุงอาหารทานเอง แต่ถ้าบางอย่างเลี่ยงไม่ได้ก็ไม่จำเป็นต้องกังวลให้มากเกินไปครับ
น.พ.ม.ร.ว.ทองทิศ ทองใหญ่