สาเหตุและการรักษา อวัยวะเพศเป็นแผลอีก
Q : ดิฉันขี่จักรยานแล้วเกิดอุบัติเหตุ ทำให้เกิดแผลฉีกขาดบริเวณด้านหลังช่องคลอด ไปทางรูทวารหนัก คุณหมอเย็บแผลให้ค่ะ อยากทราบว่าจะมีผลกระทบกับการมีเพศสัมพันธ์ หรือไม่ และต้องดูแลแผลอย่างไรดี
A : การบาดเจ็บที่อวัยวะเพศเนื่องจากอุบัติเหตุนั้น ทางการแพทย์เรียกว่า Straddle Injuries ซึ่งแปลว่า การบาดเจ็บที่เกิดจากการถ่างขา นั่งคร่อม ส่วนใหญ่เกิดจากการขี่รถจักรยาน จักรยานยนต์ ตกจากที่สูง โหนบาร์ หรืออุบัติเหตุรถชนจนกระดูกเชิงกรานหัก ซึ่งต้องแยกออกจากบาดแผลที่ถูกข่มขืน ถูกกระทำด้วยความรุนแรง ซึ่งบางครั้งผู้บาดเจ็บ หรือคนที่พามาโรงพยาบาลจะปกปิดและให้การเท็จ เพื่อปกป้องผู้กระทำความผิด หรือเพราะรู้สึกละอาย ไม่อยากบอกความจริงให้ใครทราบ
เราสามารถแบ่งลักษณะบาดแผลหรือการบาดเจ็บที่อวัยวะเพศจากอุบัติเหตุได้ 2 แบบ คือ
1.บาดแผลจากการกระแทก (Blunt Injuries) เป็นบาดแผลที่เกิดจากการกระแทกของของแข็งที่ไม่มีคม มีลักษณะเป็นแผลช้ำ บวม มีเลือดคั่ง ผิวหนังถลอก โดยจะเป็นทั่วแคมใหญ่ รอบช่องคลอด บาดแผลจะไม่เกิดแค่แห่งใดแห่งหนึ่งในช่องคลอด บริเวรฝีเย็บ หรือบริเวณเยื่อพรหมจรรย์ ซึ่งลักษณะนี้บ่งชี้ว่า อาจเกี่ยวข้องกับการกระทำทางเพศ
2.บาดแผลจากของมีคม (Penetrating Injuries) เป็นบาดแผลคล้ายถูกแทงหรือบาดแผลที่เกิดจากของแข็งมีคม โดยจะเกิดแผลลักษณะเป็นรอยแยก รอยแตก และรอยแทง ส่วนมากมีรอยช้ำจากการกระทบกระแทกรอบๆ บาดแผล และมักไม่เป็นแผลเดี่ยว บางทีก็มีวัสดุเสียบคาอยู่ หากแทงเข้าเฉพาะช่องคลอด มีการบาดเจ็บบริเวณเยื่อพรหมจรรย์ หรือบริเวณฝีเย็บ มักจะเกี่ยวข้องกับการกระทำทางเพศ
คนไข้รายที่ 1 ช่องคลอดทะลุ
เด็กหญิงอายุ 14 ปี มาโรงพยาบาลพร้อมมารดาให้ประวัติว่ารถล้ม มีอาการเจ็บบริเวณอวัยวะเพศ และมีเลือดไหลตลอด
ผลการตรวจพบว่า มีเลือดไหลออกจากช่องคลอด ไม่มีบาดแผลภายนอกเลย เยื่อพรหมจรรย์มีรอยช้ำ และฉีกขาด เมื่อสอดใส่เครื่องมือขนาดเล็ก เห็นเลือดไหลออกมาจากยอดช่องคลอดด้านซ้าย มีแผลฉีกขาดยาวประมาณ 1 นิ้ว
ซึ่งลักษระของบาดแผลดังกล่าวไม่ใช่ลักษณะของแผลที่เกิดจากรถล้ม เพราะเป็นแผลเฉพาะที่ บริเวณเยื่อพรหมจรรย์กับยอดช่องคลอด น่าจะเกี่ยวข้องกับการมีเพศสัมพันธ์ ทำให้เยื่อพรหมจรรย์เกิดฉีกขาด และช่องคลอดทะลุ ทางแพทย์จึงแจ้งให้มารดาทราบ
ภายหลังได้พูดคุยกับเด็กหญิง ถึงลักษณะแผลที่เป็น ซึ่งไม่ใช่แผลฉีกขาดจากอุบัติเหตุ แต่เป็นแผลจากากรมีเพศสัมพันธ์ ตอนแรกเด็กหญิงปฏิเสธ จึงถามว่ามีใครขู่ทำร้ายหรือไม่ เพราะนี่อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต อีกอย่างหากมีเพศสัมพันธ์ก็ต้องคุมกำเนิด มิฉะนั้นจะตั้งครรภ์ได้
ในที่สุดเด็กหญิงก็สารภาพว่า ไปมีเพศสัมพันธ์กับคนรัก ซึ่งเป็นเด็กหนุ่มที่ทำงานในอู่รถ อายุ 20 ปีเศษ ไม่ได้เรียนหนังสือ เด็กหญิงขอร้องไม่ให้บอกมารดา แต่เนื่องจากเป็นผู้เยาว์ แพทย์ไม่สามารถปกปิดเป็นความลับได้ จึงแจ้งให้มารดาทราบตั้งแต่ก่อนจะส่งเด็กหญิงเข้าห้องผ่าตัดแล้ว
สองสัปดาห์ต่อมา มารดาได้พาเด็กหญิงมาตรวจแผลพบว่าหายดี เมื่อสอบถาม มารดาไม่ได้แจ้งความ กลัวเป็นเรื่องใหญ่ ส่วนคนรักของเด็กหญิงหนีไปไหนไม่ทราบ ตามหาตัวไม่เจอ
คนไข้รายที่ 2 แคมฉีกเพราะรถล้ม
เด็กหญิงอายุ 4 ปี มีเลือดออกจากช่องคลอด มารดาให้ประวัติว่า ลูกสาวขี่จักรยานแล้วรถล้ม มีอาการเจ็บที่อวัยวะเพศมาก ผลการตรวจพบว่า มีรอยฉีกขาดที่แคมเล็กด้านขวา และมีรอยช้ำที่แคมใหญ่ด้านขวา มีเลือดไหลซึม มารดาวิตกกังวลว่า ลูกสาวอาจจะถูกล่วงละเมิดทางเพศ เพราะตอนขี่จักรยานล้ม เธอไม่เห็น แต่มีเพื่อนบ้านนำมาส่ง
ทางแพทย์ยืนยันว่า ไม่ใช่ เนื่องจากเยื่อพรหมจรรย์ยังเป็นปกติ ช่องคลอดก็ไม่ได้ยืดขยาย แต่เป็นบาดแผลที่อวัยวะเพศภายนอก จึงวางยาสลบ เย็บแผลให้เด็กหญิงในห้องผ่าตัด หลังผ่าตัด 7 วัน แม่รายงานว่าเด็กหญิงวิ่งเล่นได้ตามปกติแล้ว
คนไข้รายที่ 3 เศษแก้วในช่องคลอด
ผู้หญิงอายุ 25 ปี คนข้างบ้านพาเธอมาในสภาพเมาไม่ได้สติ ไม่สามารถอบคำถามอะไรได้ และให้ข้อมูลว่า ได้ยินเสียงทะเลาะกัน ฝ่ายหญิงกรีดร้อง ขณะสามีขับรถออกไป เมื่อแอบมองพบว่า ฝ่ายหญิงนอนอยู่บนพื้นห้อง เลือดท่วมตัว จึงเรียกรถกู้ภัยให้พามาส่งโรงพยาบาล ผลการตรวจพบว่า มีเลือดออกจากช่องคลอด ภายในช่องคลอดมีเศษแก้วจำนวนมาก วินิจฉัยว่าเป็นการกระทำรุนแรงโดยสามี ซึ่งจากประวัติพบว่าสามีทำอย่างนี้มาหลายครั้งแล้ว หลังทำการผ่าตัดเอาเศษแก้วออก จากช่องคลอดและเย็บแผล เธอฟื้นคืนสติ จึงแนะนำให้ไปแจ้งความ แต่เธอปฏิเสธ
ส่วนในรายที่ถามมา การบาดเจ็บที่เกิดขึ้น หากทะลุไปถึงช่องทวาร เมื่อเย็บซ่อมแซมอย่งถูกต้องตามมาตรฐานแล้ว โดยทั่วไปจะใช้เวลาประมาณ 1 เดือน ถึง 1 เดือนครึ่ง จึงจะหายเป็นปกติ ไม่ทำให้เกิดปัญหากับการมีเพศสัมพันธ์หรือมีบุตรยาก ลักษณะคล้ายกับแผลของคนคลอดลูก ที่เด็กทารกตัวโตหรือคลอดยาก หรือใช้เครื่องมือช่วยคลอด แผลฝีเย็บอาจยาวถึงทวารหนัก เมื่อรักษาแล้วมักจะกลับมาเป็นปกติ แต่ต้องไปพบแทพย์ เพื่อให้ได้รับการยืนยันว่าหายดีเป็นปกติ จึงจะมีเพศสัมพันธ์ได้ หลังจากแผลหายดี แนะนำให้บริหารโดยการขมิบช่องคลอดอย่างสม่ำเสมอ
ส่วนเรื่องที่เป็นปัญหาซ่อมเร้นในใจผู้หญิงหลายคน คือ เมื่อบาดแผลที่อวัยวะสืบพันธุ์ภายนอกหรือช่องคลอด ไม่ว่าจะเกิดจากอุบัติเหตุหรือการกระทำด้วยความรุนแรง แม้รักษาหายแล้วก็จะมีความกลัวว่า หากแต่งงานใหม่ สามีจะกล่าวหาว่าไม่บริสุทธิ์ หรือช่องคลอดหลวม ทำให้มีปัญหากับการมีเพศสัมพันธ์
แต่ในความเป็นจริงคือ หากดูแลสุขอนามัยอย่างดี ฝึกขมิบช่องคลอดสม่ำเสมอ หากไม่บอก ฝ่ายชายจะไม่รู้เลยว่าช่องคลอดนั้นผ่านการบาดเจ็บ หรือเกิดอุบัติเหตุอะไรมาก่อนค่ะ
คุณหมอชัญวลี
สูตินรีแพทย์
โรงพยาบาลประจำจังหวัดพิจิตร