เลือดกำเดาไหลต้องดูแล
ในวัยทำงานและสังคมอันเร่งรีบ ร่วมกับอากาศที่เปลี่ยนแปลง อาจเป็นเหตุให้เกิดเลือดกำเดาไหล ซึ่งเกิดได้จากเยื่อบุโพรงจมูกแห้งไปจนถึงมะเร็งโพรงจมูก เราจึงควรทราบการดูแลตนเองเบื้องต้น และอาการสำคัญที่ควรไปพบแพทย์
เลือดกำเดา (Epistaxis) คือ ภาวะที่มีเลือดไหลออกจากช่องจมูก พบได้ในทุกเพศ ทุกวัย มักพบมากในช่วงฤดูหนาว เนื่องจากอากาศแห้ง ความชื้นในอาการลดลง โดยมีสาเหตุจากการแคะจมูก เยื่อบุจมูกแห้ง หลอดเลือดโพรงจมูกฉีกขาด โพรงจมูกอักเสบ จมูกกระแทกจากอุบัติเหตุ มีสิ่งแปลกปลอม โรคเนื้องอกหรือมะเร็งในโพรงจมูก ความดันโลหิตสูง ภาวะการแข็งตัวของเลือดผิดปกติ และผลจากการกินยาต้านการแข็งตัวของเลือด ซึ่ง 90% เลือดมักไหลออกจากจมูกส่วนหน้าที่มีหลอดเลือดแดงหลายเส้นมาบรรจบกันเป็นร่างแห ส่วนใหญ่เลือดหยุดได้เอง และควรรักษาสาเหตุร่วมด้วย
การดูแลตนเองเมื่อเลือดกำเดาออก
• ควรนั่งหัวสูง ก้มหน้าเล็กน้อย (หากเงยหน้า ถ้ามีเลือดไหลลงคออาจเกิดการสำลักได้) ใช้มือกดบีบปีกจมูก 5-10 นาที หายใจทางปากแทน จะช่วยให้เลือดหยุดไหลได้ อาจใช้น้ำแข็งประคบจมูกให้หลอดเลือดหดตัว
• หลังเลือดกำเดาไหลภายใน 24 ชั่วโมงแรก ควรนอนพัก ไม่สั่งน้ำมูกแรง ไม่แคะจมูก ไม่ยกของหนัก ไม่ดื่มสุรา เพื่อป้องกันไม่ให้เลือดออกซ้ำ
ควรไปพบแพทย์เมื่อ เลือดออกมากจนรู้สึกเวียนศีรษะ ใจสั่น จะเป็นลม เลือดออกไม่หยุดนานกว่า 20 นาที เป็นโรคเลือดออกง่าย เกล็ดเลือดต่ำ ความดันโลหิตสูง หรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด
การป้องกัน คือ ต้องหาสาเหตุให้พบและรักษาตามสาเหตุ ไม่แคะจมูกและใส่สิ่งแปลกปลอมเข้าจมูก
พญ.ธีราพร อารีธีรภาส