อาการเจ็บคอมักเกิดจาก
เจ็บคอ
อาการเจ็บคอมักเกิดจากการติดเชื้อไวรัสหรือเชื้อแบคทีเรีย บางครั้งอาจเกิดจากอาการแพ้จากสิ่งระคายเคือง เช่น ควันบุหรี่ โดยไม่ได้เกิดจาการติดเชื้อแบคทีเรีย กรณีนี้ยาปฏิชีวนะ จึงมักไม่จำเป็น อาการเจ็บคอที่พบคือผนังลำคอด้านในจะแดง รู้สึกระคายเคืองและกลืนลำบาก หรืออาจมีเสียงแหบ ต่อมน้ำเหลืองบริเวณคอบวมโตและกดเจ็บ กรณีที่อาการเจ็บคอมีสาเหตุจากการแพ้มักมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น น้ำมูกไหล น้ำตาไหล และคันตา อาการเจ็บคอส่วนใหญ่สามารถรักษาหายได้ด้วยตนเอง
สาเหตุ
การอักเสบของเยื่อบุช่องคอมักเป็นผลจากการต่อสู้ของร่ากายตามปกติ เมื่อมีอาการติดเชื้อ หรือปฏิกิริยาที่มีต่อสารภูมิแพ้ หรือสารระคายเคือง ต่อมน้ำเหลืองบริเวณคอจะเป็นเสมือน “ศูนย์บัญชาการรบ” ที่จะส่งเม็ดเลือดขาวออกไปต่อสู้กับสิ่งแปลกปลอม ต่อมเหล่านี้อาจบวมอยู่ได้หลายสัปดาห์ ผลลัพธ์ปกติที่เกิดจากการต่อสู้กับการติดเชื้อจะเป็นมูกสีขาวๆ ซึ่งอาจปรากฏอยู่ที่ต่อมทอนซิล หรือใส่วนหลังของช่องคอ เส้นเสียงที่บวมอาจทำให้เสียงแหบได้ด้วย
ประเมินอาการ
วัตถุประสงค์ของการประเมินอาการก็เพื่อให้ทราบว่าสาเหตุของอาการเจ็บคอเกิดจากการติดเชื้อ หรือเป็นอาการแพ้ หรือจากการระคายเคือง ลักษณะที่บ่งว่าเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย ได้แก่ มีไข้ มีจุดขาวๆ ในคอ และต่อมน้ำเหลืองบวมโต ซึ่งเป็นสิ่งบ่งชี้ว่าเราควรไปพบแพทย์
• มีไข้หรือไม่ ตรวจโดยใช้เทอร์โมมิเตอร์ ถ้ามีไข้ 38.3 องศาเซลเซียสขึ้นไป ควรพบแพทย์
• คอแดง มีหนอง หรือไม่ ตรวจโดยใช้ไฟฉายและกระจกส่องดูส่วนหลังของเยื่อบุผนังคอว่าแดงหรือไม่ หรือมีจุดขาวๆ ซึ่งเป็นหนองอยู่บริเวณต่อมทอนซิล ควรพบแพทย์
• ต่อมน้ำเหลืองบวมโตหรือไม่ ลองใช้นิ้วคลำบริเวณหลอดคอและข้างลำคอดู หากพบต่อมน้ำเหลืองบวมโต แข็ง ปวด ควรพบแพทย์
บรรเทาอาการ
เนื้อเยื่อที่อักเสบและระคายเคือง ต่อมน้ำเหลืองที่บวม และเสียงที่แหบ ต่างเป็นแผลมาจากการที่ร่างกายต่อสู้กับการติดเชื้อ เป้าหมายของการดูแลรักษาตนเองก็เพื่อบรรเทาอาการขจัดสิ่งระคายเคือง และลดความรู้สึกไม่สบายจากอาการเจ็บคอในขณะที่ร่างกายกำลังรักษาตัวเองอยู่
หยุดการสูบบุหรี่ / ดื่มน้ำมากๆ ควรหลีกเลี่ยงสิ่งระคายเคืองเพื่อลดอาการระคายคอ โดยเฉพาะอย่างยิ่งบุหรี่ ควรดื่มน้ำอย่างน้อยวันละ 6 แก้ว เพื่อช่วยสร้างความชุ่มชื้นให้กับคอที่เจ็บอยู่
น้ำยากลั้วคอ เพื่อลดอาการระคายคอ อาจทำโดยกลั้วคอด้วยน้ำเกลืออุ่นๆ (เกลือ ¼ ช้อนชาละลายในน้ำอุ่น ครึ่งแก้ว) ทุกๆ 1-2 ชั่วโมง
จิบยาแก้ไอ อมยาแก้เจ็บคอ เราอาจเพิ่มความชุ่มชื้น และช่วยลดอาการระคายจากอาการเจ็บคอได้ โดยการอมยาอมแก้เจ็บคอ จิบยาน้ำแก้ไอ ตามต้องการ
รับประทานยาแก้ปวด / ยาแก้แพ้ ถ้ามีอาการเจ็บคอมาก อาจรับประทานยาแอสไพรินหรือพาราเซตามอล ถ้าสาเหตุเกิดจากอาการแพ้ควรรับประทานยาแก้แพ้ (antihistamins)
ควรปรึกษาแพทย์เมื่อ
• มีไข้ 38.3 องศาเซลเซียสขึ้นไปโดยไม่มีอาการหวัด
• มีจุดขาวๆ บนต่อมทอนซิล กลืนอาหารหรือหายใจลำบาก
• มีผื่น
• เสียงแหบหรือต่อมน้ำเหลืองโตอยู่นานกว่า 3 สัปดาห์