ปั่นปลอดภัย สนุก สุขภาพดี
ปีนี้การปั่นจักรยานได้รับความนิยมเพิ่มขึ้น ทั้งจากการส่งเสริมการออกกำลังกาย กิจกรรม Bike for mom และกิจกรรมยิ่งใหญ่ส่งท้ายปีคือ Bike for dad ซึ่งคาดว่าจะมีผู้เข้าร่วมเป็นจำนวนมาก การรู้จักอันตรายที่อาจเกิดขึ้นจากการปั่นจะช่วยลดความเสี่ยงในการบาดเจ็บลงได้ ในที่นี้จะขอกล่าวถึงการปั่นเพื่อออกกำลังกาย มิใช่เพื่อการแข่งขันหรือการปั่นวิบาก
การบาดเจ็บที่เกิดจากการปั่นจักรยานแบ่งได้เป็น 2 กลุ่มหลักๆ คือ
• การบาดเจ็บจากอุบัติเหตุ เช่น การล้ม การชนกับพาหนะอื่น แม้ว่าอุบัติเหตุส่วนใหญ่จะเป็นแค่รอยแผลถลอก ฟกช้ำ แต่สาเหตุการตายหรือพิการที่พบมากที่สุดมาจากการกระทบกระเทือนทางศีรษะ
• การบาดเจ็บจากการปั่นนานๆ มักเกิดกับนักปั่นที่ปั่นเป็นประจำ ที่พบได้บ่อยคือ การปวดคอและหลังจากการที่ร่างกายมีการแหงนคอและงอหลังมากไปขณะปั่น การที่นักปั่นกำแฮนด์จักรยานเป็นเวลานาน อาจทำให้เส้นประสาทประสาทโดนกด โดยเส้นประสาทที่ได้รับผลกระทบบ่อยสุด คือ เส้นประสาท Ulnar ทำให้เกิดอาการเหน็บชาหรืออ่อนแรงบริเวณนิ้วนางและนิ้วก้อย โดยทั่วไปเมื่อหยุดปั่นอาการจะดีขึ้น แต่บางรายอาจต้องใช้เวลารักษาหลายเดือน
การลดความเสี่ยงนั้นทำได้หลายอย่าง เช่น เตรียมสภาพร่างกายและจิตใจให้พร้อม วอร์มร่างกายเพื่อปรับสภาพกล้ามเนื้อ งดแอลกอฮอล์ และที่สำคัญคือ การสวมใส่หมวกกันน็อคที่ถูกต้อง จะช่วยลดความรุนแรงของอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นได้ อุปกรณ์อื่นๆ เช่น ถุงมือ แว่นตา กางเกงปั่นจักรยาน ก็มีส่วนช่วยลดการบาดเจ็บได้ และควรตรวจเช็คสภาพจักรยานสม่ำเสมอ รวมทั้งศึกษาเส้นทางการปั่นด้วย
อีกปัจจัยสำคัญในการลดการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อจากการปั่นนานๆ คือ การปรับจักรยานให้เข้ากับสรีระของนักปั่น ซึ่งถ้าคิดจะปั่นจักรยานเป็นประจำ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อปรับจักรยานให้เข้ากับสรีระของเรามากที่สุด
หวังว่าทุกคนจะสนุกและปลอดภัยกับการปั่นจักรยาน เพื่อสร้างเสริมสุขภาพที่แข็งแรงนะคะ
ร้อยตรี แพทย์หญิงอมรัชต์ คงสมพงษ์