โรคผิวหนังอักเสบในเด็กที่มักพบบ่อย ตอนที่ 1
โรคผิวหนังอักเสบ (Eczema) เป็นกลุ่มโรคผิวหนังที่พบบ่อยในเด็ก อาการสำคัญของโรคคือ ผื่นแดงและคัน ผื่นผิวหนังอักเสบ แบ่งตามลักษณะของผื่นได้ 3 ระยะ คือ
1.ระยะเฉียบพลัน (Acute stage) เป็นระยะที่ผิวหนังมีการอักเสบรุนแรง พบเป็นผื่นบวมแดง มีตุ่มน้ำใสขนาดเล็ก เมื่อแตกจะมีน้ำเหลืองไหล และมีอาการคันมาก
2.ระยะรองเฉียบพลัน (Subacute stage) เป็นระยะที่มีการอักเสบลดลง น้ำเหลืองเริ่มน้อยลง ผื่นเริ่มแห้งตกสะเก็ดและมีขุย
3.ระยะเรื้อรัง (Chronic stage) เป็นระยะที่มีการอักเสบติดต่อกันนาน ผื่นเป็นสีแดงลดลง ผิวหนังหนาคล้ำจากการเกา เห็นเป็นร่องผิวหนังชัดเจน ระยะนี้ขุยมากขึ้น มีอาการคันมาก
โรค Eczematous dermatitis ที่พบบ่อยในเด็ก โดยเรียกชื่อตามลักษณะผื่นและบริเวณที่เป็นผื่น ดังนี้
• ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง Atopic dermatitis
• ต่อมไขมันอักเสบ Seborrheic dermatitis
• กลากน้ำนม Pityriasis alba
• ผื่นผ้าอ้อม Diaper dermatitis
• ผื่นแพ้สัมผัส Contact dermatitis
• ผื่นผิวหนังอักเสบ Nummular dermatitis
ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง (Atopic dermatitis)
เป็นโรคที่พบบ่อยที่สุด ผิวหนังจะแห้งและมีอาการคันมาก ตำแหน่งการกระจายของผื่นแตกต่างกันตามอายุ
สาเหตุ ยังไม่ทราบแน่ชัด เชื่อว่าเกิดจากหลายสาเหตุร่วมกัน ทั้งพันธุกรรม ภาวะภูมิคุ้มกันในร่างกาย และสิ่งแวดล้อม
การรักษา
• แนะนำให้หลีกเลี่ยงปัจจัยที่ทำให้ผื่นกำเริบ เช่น อาหาร เหงื่อ สารเคมีที่ระคายเคือง โดยเฉพาะถ้ามีประวัติชัดเจน
• พยายามให้ผิวหนังชุ่มชื้น โดยไม่อาบน้ำบ่อยเกินไปหรือร้อนเกินไป ทาครีมหรือโลชั่นบำรุงหลังอาบน้ำ
• และรักษาผื่นโดยยาหลักของโรคคือยา คอร์ติโคสเตียรอยด์ โดยใช้ยาเท่าที่จำเป็น เพื่อหลีกเลี่ยงผลข้างเคียงของยา ถ้ามีอาการคันมากให้รับประทานยากลุ่มฮีสตามีน
ผื่นผิวหนังอักเสบบริเวณที่มีต่อมไขมันมาก (Seborrheic dermatitis)
พบบ่อยในเด็กทารก ลักษณะเป็นขุย สะเก็ดสีเหลืองที่ศีรษะ และผิวหนังบริเวณที่มีต่อมไขมันจำนวนมาก เช่น ใบหน้า หลังหู คิ้ว หนังตา มักพบในเด็กอายุ 3-12 สัปดาห์
สาเหตุ ยังไม่ทราบแน่ชัด สันนิษฐานว่าอาจเกิดจากปฏิกิริยาต่อการเพิ่มจำนวนของเชื้อ Pityrosporum oval
การรักษา
• ใช้น้ำมันหรือน้ำมันมะกอกทานวดทิ้งไว้ แล้วล้างออก เพื่อลดสะเก็ดที่ศีรษะ
• ถ้าเป็นมากใช้ครีมหรือโลชั่นที่มีส่วนผสมของคอร์ติโคสเตียรอยด์ที่มีฤทธิ์อ่อนที่สุด กรณีมีผื่นที่ศีรษะใช้แชมพูที่มีส่วนผสมของยาคีโตโคนาโซน (ketoconazole shampoo) หรือน้ำมันดิน (coal tar) ส่วนใหญ่ผื่นจะดีขึ้น และหายก่อนอายุ 4 เดือน
พญ.ฐิตาภรณ์ วรรณประเสริฐ