Q : อยากเรียนถามคุณหมอครับว่า ปัจจุบันลูกผมอายุได้ 11 เดือน และทานนมแม่มาโดยตลอดจนถึงปัจจุบัน และตอนนี้ทานอาหารแล้ว 3 มื้อ ทั้งวันประมาณ 5 ช้อนโต๊ะ แล้วก็ให้ลูกทานนมวัวแต่ลูกไม่ยอมทานนมวัว และคุณแม่เริ่มรู้สึกว่าน้ำนมหมดโดยทดลองปั๊มออกมาได้ไม่ถึง 2 ออนซ์ จึงมีความกังวลว่าลูกจะได้น้ำนมไม่พอ อยากเรียนถามคุณหมอว่า
• เด็ก 11 เดือนควรได้นมกี่ออนซ์ ตอนนี้ลูกหนัก 9.8 กิโลกรัม
• ทำอย่างไรลูกถึงยอมทานนมวัว
A : ทารกที่กินนมแม่จะได้พลังงานพอและเติบโตได้ดีจนถึงอายุ 6 เดือน ลูกตอนนี้อายุ 11 เดือนยังไม่ยอมหย่านมแม่ เมื่อลูกดูดนมแม่ตลอดจะมีน้ำนมต่อไป การที่จะรู้ว่าลูกได้น้ำนมแม่พอไหม การปั๊มน้ำนมออกมาไม่ใช่ปริมาณจริง มีอีกวิธีหนึ่งคือ ชั่งน้ำหนักตัวลูกก่อนกินนมและหลังมื้อนม น้ำหนักที่เพิ่มขึ้นน่าจะเป็นน้ำหนักน้ำนมที่ลูกได้รับ ได้ค่าปริมาณน้ำนมดีพอควร และถ้าลูกยังมีน้ำหนักขึ้นได้แสดงว่าได้รับน้ำนมพอ ลูกกินข้าว 5 ช้อนโต๊ะได้น้อยไปหน่อย วัยนี้ควรหัดให้ลูกตักหรือหยิบอาหารกินเอง
ควรเตรียมอาหารนิ่มๆ ชิ้นประมาณครึ่งเล็บนิ้วก้อยของลูกจะได้ไม่ติดคอ ลูกอาจกินอาหารได้มากขึ้น เพราะเขาอยากเป็นตัวของตัวเอง เมื่อเขาทำสำเร็จจะเป็นการสร้างความมั่นใจอันเป็นพื้นฐานให้อยากทำอย่างอื่นได้สำเร็จต่อไป อีกอย่างอาหารควรมีสีสันน่ากิน โดยแต่งสีด้วยผัก ทำเป็นหน้าคน ดวงอาทิตย์ เรือ หรืออะไรๆ ที่เข้ากับจินตนาการของลูก เมื่อเขากินอาหารได้มากขึ้น น้ำหนักขึ้นบ้างตามโค้งการเติบโตให้กินนมแม่ต่อไปได้ ไม่ต้องกลัวว่าน้ำนมแม่จะไม่พอ ตราบที่ลูกโตได้ หากเกิดน้ำหนักตัวลดและได้พยายามแล้ว
การที่จะให้ลูกกินนมวัวผสมได้อย่างแรกต้องเลือกนมที่มีรสเหมือนนมแม่ คือออกหวานหน่อย ชงแล้วใช้ช้อนหรือใส่ถ้วยให้ลูกจิบกิน ถ้ายังไม่ยอมกินแรกปั๊มนมแม่ใส่ถ้วยหรือใส่ขวดให้ลูกดูดก่อน แล้วค่อยเติมนมวัวผสมลงไปเพื่อให้ลูกค่อยๆ คุ้น ถ้าไม่กินจริงๆ เด็กที่หิวจะยอมกินทั้งนมและอาหาร ปัญหาอยู่ที่ว่าพ่อแม่ยอมให้ลูกอดและหิวหรือเปล่า
พญ.วันดี วราวิทย์