วิญญาณมีจริงควรจะมองเห็นและพิสูจน์ได้
ตอนนี้เทคโนโลยียังไม่ทันสมัยมากพอที่จะพิสูจน์สิ่งเหล่านี้ให้ชัดเจนว่ามี แต่ในทางตรงกันข้ามก็ยังไม่สามารถพิสูจน์ได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ว่าวิญญาณไม่มี ฉะนั้น หากเราจะอ้างความรู้ทางวิทยาศาสตร์เพียงอย่างเดียวคงจะต้องมีการเถียงกันไปอีกนาน
ประเด็นแรกที่คนมักจะเอามาถกเถียงเรื่องเกี่ยวกับชีวิตหลังความตายก็คือเรื่องของวิญญาณ นั่นคือ หากเราตายจากชาตินี้แล้ว ยังมีชาติต่อไปอีก ก็หมายถึงต้องมีวิญญาณที่จะออกจากร่างเดิมแล้วไปเกิดในร่างใหม่ และหากวิญญาณมีจริง เราก็ต้องมองเห็น หากเรามองไม่เห็นคงเป็นไปไม่ได้ที่จะให้เชื่อว่ามีวิญญาณจริง
คนที่คิดแบบนี้มักจะเป็นคนที่มีเหตุมีผลและใช้หลักเหตุและผลมาตัดสินใจ เพียงแต่ว่าความคิดที่ว่าหากวิญญาณมีจริง เราควรจะมองเห็น เป็นหลักเหตุและผลที่ตั้งอยู่บนความเชื่อมั่นในตาของเรามากเกินไป แม้ว่าดวงตาของเราจะมีประสิทธิภาพที่ยอดเยี่ยมกว่าสิ่งมีชีวิตจำนวนมาก แต่ความเป็นจริงแล้วก็ไม่ได้ดีมากจนเอามาเป็นสิ่งตัดสินได้ทุกอย่าง เพราะตาของเรามีความสามารถที่จำกัด เช่น หากไม่มีแสงสว่างเราจะมองอะไรไม่เห็นเลย ในขณะที่สัตว์บางประเภทมองเห็นในที่มืด ตาของสัตว์หลายชนิดมองเห็นในน้ำได้ชัดเจนกว่ามนุษย์ เป็นต้น
ที่สำคัญก็คือ แม้แต่แสงที่เรามองเห็นนั้น ในความเป็นจริงแล้วเราไม่สามารถมองเห็นแสงได้หากไม่มีวัตถุมารองรับให้แสงสะท้อน (ยกเว้นมองไปที่ต้นกำเนิดแสง) บางคนอาจจะเถียงว่าไม่จริง เพราะเวลาเราส่องไฟฉายหรือเปิดไฟในตอนกลางคืน เราก็สามารถมองเห็นแสงไฟได้ แต่ในความเป็นจริงแล้ว ที่เรามองเห็นเพราะมีฝุ่นเล็กๆ ในอากาศช่วยสะท้อน เราจึงเห็นแสงและฝุ่นไปพร้อมๆ กัน
เราต่างก็เคยดูภาพในอวกาศ จะเห็นว่านอกจากมองเห็นดวงดาวแล้ว ก็จะมีแต่ความมืดเท่านั้น ทั้งๆ ที่มีแสงส่องมาจากดวงอาทิตย์ แต่เรามองไม่เห็น เราเห็นแต่โลกกับดวงจันทร์เท่านั้น นอกจากนี้เรายังมองไม่เห็นคลื่นวิทยุ คลื่นโทรทัศน์ คลื่นโทรศัพท์ที่มีอยู่เต็มท้องฟ้า เห็นไหมครับว่า ตาของมนุษย์ไม่ได้ดีเลิศจนสามารถนำมาเป็นสิ่งพิสูจน์ความมีอยู่จริงของสรรพสิ่ง
ผมไม่รู้ว่าจริงๆ แล้ว วิญญาณมีคุณสมบัติทางวิทยาศาสตร์อย่างไร แต่หากวิญญาณมีคุณสมบัติแสงวิ่งทะลุผ่านได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ เราก็จะไม่สามารถมองเห็นวิญญาณได้ และหากวิญญาณเป็นสิ่งที่ไม่ปล่อยพลังงานความร้อนหรือคลื่นต่างๆ เครื่องมือวิทยาศาสตร์ก็จะตรวจจับไม่ได้ เราลองมาใช้หลักของเหตุและผล โดยไม่เอาความเชื่อความศรัทธามาพิจารณา ลองคิดดูสิครับว่าเป็นไปได้ไหมครับที่วิญญาณจะมีคุณสมบัติแบบนั้น อันนี้ลองเก็บไปคิดดูเล่นๆ นะครับ
ประเด็นที่สองที่คนมักจะนำมาโต้แย้งเรื่องของวิญญาณก็คือการพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ เรื่องนี้ขอให้เปรียบเทียบกับเรื่องความรัก ความเกลียด ผมขออธิบายว่า ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ในปัจจุบันเน้นไปในทางวัตถุที่จับต้องได้ (รูปธรรม) มากเกินไป จนทำให้ความก้าวหน้าทางด้านวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวกับจิตใจหรือนามธรรมยังไม่ก้าวหน้ามากนัก ทำให้เราไม่สามารถพิสูจน์ได้ทางวิทยาศาสตร์ว่าเรากำลังรักหรือเกลียดใคร แม้ว่าตัวเราเองจะรู้อยู่แก่ใจว่ามีสิ่งนี้จริงๆ เราอธิบายเรื่องเหล่านี้ด้วยเหตุผลมากกว่า ถ้าเรารักใครคนหนึ่ง เราก็ต้องทำให้เขาเข้าใจด้วยเหตุผลหรือด้วยการกระทำ จนเขาเชื่อมโยงได้ว่าความรักที่คุณมีให้เขามีอยู่จริง เรื่องนามธรรม เช่น ความรักไม่สามารถพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ได้ ต้องอาศัยความเชื่อมโยงเท่านั้น
เรื่องชีวิตหลังความตายก็เช่นกัน แม้ว่าเราจะไม่สามารถพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ได้ แต่หากเราใช้ปัญญานำหลักของเหตุและผล มาพิจารณาบางสิ่งบางอย่างในชีวิตคนที่วิทยาศาสตร์ไม่สามารถอธิบายได้ชัดเจน เราก็จะสามารถเชื่อมโยงได้ว่า ชีวิตหลังความตายชาตินี้มีแนวโน้มจะมีภาคต่อไปจริงๆ