อยากให้ฟันขาวใช้ยาสีฟันแบบไหนดี
ในยุคสมัยปัจจุบันที่ความนิยมเรื่อง “ฟันขาว” มีมากขึ้นเรื่อยๆ มียาสีฟันหลายยี่ห้อที่โฆษณาว่าทำให้ฟันขาวได้ ลองมาพิจารณาก่อนที่จะซื้อมาใช้
1.ยาสีฟันไวท์เทนนิ่ง (Whitening Toothpaste)
สามารถทำให้ฟันขาวขึ้นได้ 2 วิธีคือ การขัดเอาคราบสีบนตัวฟันออกไป โดยใช้สารขัดฟันและสารเคมีช่วยขจัดคราบฟัน และการใช้สารสีฟ้าย้อมไปที่เคลือบฟัน
ยาสีฟันไวท์เทนนิ่งส่วนใหญ่ จะใส่สารขัดฟันที่มีความหยาบแตกต่างกัน สารขัดฟันนี้จะช่วยขจัดคราบสีต่างๆ บนตัวฟันได้ จะทำให้ฟันขาวขึ้นได้เท่ากับสีฟันเดิมของเรา ถ้าฟันเดิมเหลืองก็จะเหลืองเหมือนเดิม เป็นการขัดเอาคราบที่ติดอยู่ภายนอกผิวฟันออกไป ถ้าสารขัดฟันหยาบมาก ก็จะกำจัดคราบสีต่างๆ ได้ดีและรวดเร็ว แต่ก็จะทำให้เคลือบฟันบางลง เมื่อใช้ต่อเนื่องไปนานๆ เคลือบฟันจะบางลงจนเห็นเนื้อฟันได้ และอาจจะมีอาการเสียวฟันตามมาอีกด้วย ในทางกลับกัน ถ้าสารขัดฟันมีความสามารถในการขัดฟันน้อย การกำจัดคราบสีก็จะทำได้ช้าๆ ค่อยเป็นค่อยไป
ยาสีฟันไวท์เทนนิ่งบางยี่ห้อโฆษณาว่า ใส่สารเคมีที่ช่วยขจัดคราบฟัน ซึ่งสารเคมีเหล่านี้มักจะมีคุณสมบัติในการย่อยคราบฟันที่โปรตีนได้ดี จึงมีการใส่สารนี้เสริมจากสารขัดฟัน โดยคาดหวังให้ช่วยลดคราบฟันในบริเวณคอฟัน และซอกฟัน ที่อาจแปรงฟันได้ไม่สะอาด รายงานการวิจัยพบว่า สารเคมีนี้มีส่วนช่วยให้ฟันขาวได้น้อยมาก
ยาสีฟันไวท์เทนนิ่งอีกกลุ่มหนึ่ง นอกจากสารขัดฟันแล้ว ยังใช้สารสีฟ้าย้อมสีฟัน โดยขณะที่แปรงฟันสารสีฟ้าเหล่านี้ จะไปเกาะที่ผิวฟันเวลามองสะท้อนแสงก็จะเห็นฟันขาวขึ้น ใช้เพียงครั้งเดียวก็จะเห็นว่าฟันขาวขึ้นทันที แต่สารสีฟ้าจะติดฟันได้ไม่นานนัก เมื่อมีการรับประทานอาหาร สีเหล่านี้ก็จะหลุดลอกออก ทำให้กลับไปเป็นสีฟันเดิมของเรา ยาสีฟันกลุ่มนี้สังเกตได้ง่ายจากข้างหลอดยาสีฟันที่มีคำเตือนว่า “ยาสีฟันอาจทำให้เสื้อผ้าเลอะได้”
2.ยาสีฟันฟอกสีฟัน (Bleaching Toothpaste)
เป็นยาสีฟันที่ใส่สารเคมีที่สามารถเข้าไปฟอกสีฟันภายในเนื้อฟัน โดยสารเคมีที่ใช้จะซึมผ่านเคลือบฟันและเนื้อฟันเข้าไปสลายโมเลกุลของสีในเนื้อฟัน เพื่อทำให้ฟันขาวขึ้น โดยปกติแล้ว สารเคมีที่ใช้จะเป็นไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ 1% ซึ่งเป็นสารเคมีชนิดเดียวกันกับที่ทันตแพทย์ใช้ฟอกสีฟันในคลินิกทันตกรรม แต่ความเข้มข้นที่ใช้น้อยกว่ามาก การฟอกสีฟันในคลินิก ทันตกรรมจะใช้ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ 35% ใช้เวลาสัมผัสฟันนานเป็นชั่วโมง สีของฟันจึงจะเปลี่ยนได้
ดังนั้น การใช้ยาสีฟันฟอกสีฟันในงานวิจัยพบว่า ในความเข้มข้นที่น้อยและเวลาที่สัมผัสฟันตอนแปรงฟันสั้นๆ ไม่กี่นาทีนั้น ไม่สามารถฟอกสีฟันให้ขาวขึ้นได้แต่อย่างใด
สรุปได้ว่ายาสีฟันไวท์เทนนิ่งและยาสีฟันฟอกสีฟัน ไม่ได้ช่วยให้ฟันขาวจากภายใน (เนื้อฟัน) แต่จะสามารถกำจัดคราบสีที่ติดอยู่ภายนอกออก ทำให้ดูขาวขึ้นกว่าเดิม แต่จะขาวขึ้นได้เท่ากับสีฟันเดิมที่เป็นสีธรรมชาติของเรา
สิ่งที่สำคัญยิ่งกว่าฟันขาว คือการมีฟันที่แข็งแรงใช้งานได้ตลอดชีวิต ยาสีฟันที่เลือกใช้ควรจะเลือกยาสีฟันที่ช่วยให้เรามีฟันแข็งแรง ซึ่งทันตแพทย์ทั่วโลกมีความเห็นตรงกันว่าให้ใช้ “ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์” เท่านั้น ถ้าอยากให้ฟันขาวจากภายในคงจะต้องใช้บริการฟอกสีฟันในคลินิกกับทันตแพทย์แทน ซึ่งมีข้อควรระวังและข้อเสียในการฟอกสีฟันอีกหลายประการ
ทพ.ดร.ธงชัย วชิรโรจน์ไพศาล