ยาสามัญประจำบ้าน
หลายครั้งที่ผู้ป่วยต้องเสียเวลามาหาหมอด้วยอาการป่วยเล็กๆ น้อยๆ เช่น ปวดศีรษะ เป็นไข้ คลื่นไส้ อาเจียน ท้องอืด ซึ่งหมอก็จะจ่ายยาสามัญประจำบ้านกลับไปให้ บทความนี้จึงอยากแนะนำยาสามัญประจำบ้าน ที่สามารถหาซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไป เพื่อความสะดวกของตัวผู้ป่วยเอง ไม่ต้องเสียเวลาเดินทางมาโรงพยาบาล
อาการเจ็บป่วยที่พบบ่อย
• ปวดจุกลิ้นปี่ แสบร้อนกลางอก เรอเปรี้ยว เหมือนมีอะไรจุกอยู่ที่คอ อาการเหล่านี้พบได้ในโรคกระเพาะอาหารและโรคกรดไหลย้อน สาเหตุเกิดจากการรับประทานอาหารรสจัด รับประทานอาหารไม่เป็นเวลา รับประทานยาแก้ปวดบางชนิด นอนหลังมื้ออาหารทันที เป็นต้น ในกรณีนี้ให้รับประทานยาลดกรด omeprazole (20mg) 1 เม็ด วันละ 1 ครั้งก่อนอาหาร (สามารถรับประทานยาติดต่อกันได้นาน โดยทั่วไปจะอยู่ทีประมาณ 1-2 เดือน เพื่อป้องกันไม่ให้เป็นอีก) ควรหลีกเลี่ยงอาหารรสจัด และควรอยู่ในท่าตัวตรงหลังอาหารอย่างน้อย 3 ชั่วโมง
• อาการปวดต่างๆ ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ กลุ่มยาแก้ปวดพื้นฐานที่สุด ได้แก่ พาราเซตามอล (500mg) 1 เม็ด รับประทานเวลาปวด สามารถรับประทานซ้ำได้ทุก 4-6 ชั่วโมง สำหรับยาแก้ปวดอื่นๆ ไม่แนะนำให้ซื้อรับประทานเอง เนื่องจากมีข้อจำกัดและผลเสียในผู้ป่วยบางกลุ่ม โดยเฉพาะยาชุด ห้ามรับประทานเด็ดขาด
• อาหารเป็นพิษ อาการ ได้แก่ คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย ถ่ายเหลว ปวดท้อง รับประทานยาแก้คลื่นไส้อาเจียน domperidone (10mg) 1 เม็ด ก่อนอาหารเช้า-กลางวัน-เย็น หากท้องเสียให้ดื่มน้ำและเกลือแร่ชดเชย ถ้ามีอาการปวดท้อง ให้รับประทาน buscopan (8mg) 1 เม็ด หลังอาหารเช้า-กลางวัน-เย็น
• ภูมิแพ้ แพ้อากาศ แพ้ฝุ่น คัดจมูกน้ำมูกไหล ผื่นคัน รับประทาน CPM หรือ chlorpheniramine (4mg) 1 เม็ด หลังอาหารเช้า-กลางวัน-เย็น ข้อเสียคือรับประทานแล้วง่วง หรืออาจจะรับประทาน cetirizine (10mg) 1 เม็ดก่อนนอน
อาการข้างต้นเป็นอาการที่พบได้บ่อย การใช้ยาสามัญประจำบ้านเพื่อบรรเทารักษา เหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการไม่มาก ไม่มีโรคประจำตัวหรือภาวะที่ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ ทั้งนี้ถ้ารับประทานยาแล้วไม่ดีขึ้น หรือมีอาการรุนแรงมาตั้งแต่แรก ควรมาพบแพทย์
พญ.พรจิรา กิตติธเนศวร