อึของหนู แม่ต้องรู้ไว้
คุณพ่อคุณแม่มือใหม่มักมีเรื่องให้ต้องกังวลได้ทุกเรื่องจริงๆ ไม่เว้นแม้แต่เรื่องการขับถ่ายของลูกน้อย ซึ่งอันที่จริงก็ถือว่าเป็นเรื่องที่สำคัญพอๆ กับเรื่องการกิน และการนอนเลยทีเดียวเชียวนะคะ เพราะทั้งปัสสาวะและอุจจาระของเบบี๋นั้น เป็นตัวบ่งชี้สุขภาพของลูกน้อยได้อย่างดีทีเดียวค่ะ
อึ ครั้งแรกในชีวิต
ทารกแรกคลอดจะถ่ายออกมาเป็นสีดำ เทาหรือสีดำคล้ำออกสีเขียว มีลักษณะเหนียวๆ คล้ายยางมะตอย แต่ไม่มีกลิ่น เป็นที่รู้จักกันดีว่าคือ “ขี้เทา” ซึ่งเป็นการระบายสิ่งตกค้างที่อยู่ภายในสำไส้ของลูกน้อย เพราะขณะอยู่ในครรภ์ ทารกจะกลืนน้ำคร่ำที่หุ้มตัว ซึ่งจะมีทั้งเซลล์ของรกและผิวที่หลุดลอก โดยตามธรรมชาติแล้วร่างกายจะขับถ่ายของเสียนี้ออกมาตั้งแต่วันแรก แต่หากผ่านไปแล้ว 2 วันก็ยังไม่มีการขับถ่ายขี้เทาออกมา คุณพ่อคุณแม่ต้องรีบแจ้งให้คุณหมอทราบ เพราะอาจเป็นอาการของลำไส้อุดตันได้ค่ะ
ถึงเวลาอึ๊อือของหนูเปลี่ยนสี
หลังจากที่ลูกได้ดูดนมแล้ว สีของอุจจาระจะค่อยๆ อ่อนลง จนกระทั่งกลายเป็นสีเหลืองทองหรือเหลืองน้ำตาลในที่สุด เมื่อเข้าสัปดาห์ที่สองจึงจะเริ่มกลายเป็นสีเหลืองปกติ มีลักษณะเหลว และบางครั้งอาจมีเมือกเหนียวปนอยู่ ทารกบางคนอาจถ่ายมากถึงวันละ 7-8 ครั้งต่อวันหรือบางวันอาจไม่ถ่ายเลย ขึ้นอยู่กับปริมาณน้ำนมที่ได้รับ คุณแม่ไม่ต้องตกใจนะคะ เพราะไม่ถือว่าเป็นเรื่องผิดปกติแต่อย่างใด
อึของเบบี๋ที่ทานนมแม่
ในช่วง 1-2 เดือนแรกอุจจาระของทารกที่ทานนมแม่จะเป็นสีเหลืองทอง มีลักษณะเหลวและอาจมีน้ำปนอยู่เล็กน้อย อาจจะถ่ายบ่อยถึง 5-6 ครั้งต่อวัน หรือบางครั้งอาจไม่ถ่ายเลยติดต่อกัน 2-3 วันก็ยังไม่ถือว่าผิดปกติ หลังจากนั้นทารกจะถ่ายลดลงเหลือ 1-2 ครั้งต่อวันเพราะร่างกายจะค่อยๆ ปรับระบบการขับถ่ายให้เข้าที่เข้าทาง ทารกอาจจะยังขับถ่ายไม่เป็นเวล่ำเวลาในช่วงห้าเดือนแรก คุณแม่ก็ไม่ต้องกังวลนะคะ นั่นเป็นเพราะระบบขับถ่ายของเขายังไม่สมบูรณ์ การถ่ายเหลวในทารกที่ทานนมแม่เป็นเรื่องปกติ ไม่ได้เป็นเพราะว่าเขาท้องเสีย เพราะโดยธรรมชาตินมแม่จะไม่มีเชื้อโรคปะปนอยู่ แม้ว่าคุณแม่ท้องเสียก็ยังสามารถให้นมลูกได้ค่ะ เพียงแต่คุณแม่ต้องเน้นเรื่องความสะอาด ล้างมือทุกครั้งก่อนให้นม ถ้าเป็นไม่มากคุณแม่ก็ไม่ต้องทานยาฆ่าเชื้อ เพราะยาอาจผ่านทางน้ำนมไปถึงลูกได้ค่ะ
อึแบบนี้ คุณแม่อย่านอนใจ
• อุจจาระสีคล้ำผิดปกติ มีมูกเลือดปน คุณแม่ควรเก็บตัวอย่างไปให้คุณหมอตรวจดู เพราะอาจมีสิ่งผิดปกติเกิดขึ้นในระบบการย่อยอาหารของลูกน้อยค่ะ
• ถ่ายเป็นน้ำ คุณแม่ต้องสังเกตว่าถ้าลูกถ่ายเหลวเป็นน้ำหลายครั้งติดต่อกัน มีกลิ่นแรงกว่าปกติ แสดงว่าอาจเกิดการติดเชื้อ ควรรีบพาลูกน้อยไปพบคุณหมอด่วนเลยค่ะ เพื่อป้องกันการสูญเสียน้ำและเกลือแร่และอาจทำให้เกิดอาการช็อกได้
• อึแข็งเป็นก้อน ถ้าหากลูกน้อยดื่มน้ำน้อยเกินไป หรือสูญเสียน้ำมาก จากอากาศร้อน หรือว่าเป็นไข้ ก็อาจทำให้อุจจาระแข็งและท้องผูกได้ และถ้าปล่อยให้ลูกท้องผูกแล้วต้องออกแรงเบ่งมากๆ ก็อาจทำให้ก้นของลูกเป็นแผลได้ค่ะ แต่ถ้าลูกยังร่าเริงสดใสแม้จะไม่ถ่ายหลายวัน และอุจจาระไม่แข็งแห้ง คุณแม่ก็ไม่ต้องกังวลใจค่ะ เพราะยังไม่ถือว่าท้องผูกคุณแม่ควรให้ลูกดื่มน้ำบ่อยๆ เพื่อช่วยปรับระบบขับถ่ายของเขาค่ะ
Tips for moms!
ทารกแรกเกิดมักจะถ่ายบ่อย ส่วนมากทุกครั้งหลังจากตื่นนอนหรือหลังดื่มนมประมาณครึ่งชั่วโมงและจะปัสสาวะแทบทุก 20 นาที โดยเฉพาะในช่วง6 เดือนแรก ช่วงนี้คุณแม่จึงอาจต้องเหนื่อยหน่อย เพราะจะต้องทำความสะอาดก้นลูกน้อยกันบ่อยเป็นพิเศษ และเพื่อป้องกันการระคายเคือง คุณแม่ควรเลือกใช้ผ้าเช็ดทำความสะอาดก้นเด็กแบบที่มีส่วนผสมของเบบี้โลชั่น เพราะเบบี้โลชั่นจะช่วยคืนความชุ่มชื่นตามธรรมชาติหลังการทำความสะอาด ซึ่งจะต่างจากการใช้สำลีชุบน้ำเช็ดบ่อยๆ เพราะอาจก่อให้เกิดการระคายเคือง เนื่องจากชั้นไขมันที่ปกป้องผิวถูกทำลาย ข้อดีอีกอย่างของการใช้ผ้าเช็ดทำความสะอาดก้นเด็ก ที่ผสมเบบี้โลชั่นก็คือ ความสะอาดหมดจดที่น้ำเปล่าให้ไม่ได้ เพราะในอึของทารกนั้นจะมีไขมันเป็นส่วนประกอบมากถึง 70% ค่ะ