ทารกกินนมแม่ควรฝึกให้เริ่มกินอาหารอะไร
Q : เคยได้ยินมาว่าถ้าลูกเริ่มทานข้าวได้ก็ให้เริ่มทานกล้วยครูดก่อน แต่ดิฉันอยากทราบว่าควรจะให้ทานกล้วยครูดอย่างเดียว หรือควรจะผสมในข้าวบดคะ แล้วกล้วยจะช่วยเรื่องอะไรในร่างกายของลูก
A : ทารกที่กินนมแม่แนะนำให้เริ่มอาหารเด็กซึ่งฝรั่งเรียกว่า อาหารแข็ง (Solid Food หรือ baby’s food) ซึ่งเป็นคำที่ถูกต้อง เพราะอาหารทารกตั้งแต่เกิดถึง 6 เดือน มีนมเป็นอาหารหลัก หลัง 6 เดือนให้กินอาหารข้นแข็งขึ้นเพื่อให้พลังงาน อาหารเด็กข้นเมื่อเทียบกับนมผสมมีความหนาแน่นของพลังงาน (Caloric Density) 1 กิโลแคลอรีต่อกรัม ในขณะที่น้ำนมมีพลังงาน 1 กิโลแคลอรีต่อ 1.5 มิลลิลิตร หรือประมาณ 1.5 กรัม หลังอายุ 6 เดือน เด็กต้องการพลังงานมากขึ้นต่อน้ำหนักตัว กระเพาะเด็กยังเล็ก กินน้อยมากจึงจะเพียงพอ ต้องให้อาหารแข็งขึ้น อาหารเด็กจึงเข้ามาเป็นอาหารหลักแทนและนมเป็นอาหารเสริม
อาหารมื้อแรกนั้น นิยมให้กล้วยสุกครูดกันมาตั้งแต่โบราณ ให้กล้วยครูดผสมน้ำสุกให้เหลวเพื่อกลืนได้สะดวก หรือจะบดผสมกับข้าวบด เติมน้ำสุกให้เหลวพอกลืนได้ ให้กล้วยก่อนสัก 2 ช้อนชา หรือ 1 ช้อนกินข้าว เพื่อทดสอบดูว่าลูกรับได้หรือไม่จะดีกว่า อาการที่แสดงว่าลูกรับได้คือ กินอิ่มแล้วนอนหลับไป ตื่นขึ้นมาเล่นได้ ท้องไม่อืดเฟ้อ ถ่ายปกติ
ต่อคำถามที่ว่ากล้วยจะช่วยอะไรในร่างกายลูก ประการแรกช่วยในเรื่องฝึกหัดกลืน ให้แต่น้อยๆ ก่อนกล้วยครูดเมื่อบดขยี้ผสมน้ำให้เหลว จะเหลวลื่นกลืนลงคอได้ง่าย กินแล้วอิ่มนอนหลับสบาย เด็กกินกล้วยจึงเลี้ยงง่าย ไม่กวน ประโยชน์ด้านสารอาหาร กล้วยให้พลังงาน มีวิตามินบี มีธาตุโพแทสเซียม มีแป้งโอลิโกแซคคาไรด์ ซึ่งเป็นอาหารให้แก่จุลินทรีย์ดีๆ ในลำไส้ เมื่อหมักให้ผลผลิตเป็นกรดไขมัน เช่น แลคเตท ทำให้เยื่อบุลำไส้เล็กของทารกแข็งแรง
กล้วยมีสาร Tryptophan ซึ่งร่างกายดูดซึมเข้าร่างกายนำไปสร้าง Serotonin ซึ่งเป็นสารที่สมองต้องการสารนี้ทำให้เด็กผ่อนคลาย นอนหลับได้ การนอนหลับทำให้เด็กจัดเรียงข้อมูลต่างๆ ตัดส่วนที่ไม่ต้องการทิ้งไป และเก็บสิ่งดีๆ ไว้ ทำให้ระบบข้อมูลในสมองว่างลง เมื่อตื่นขึ้นมาสามารถเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ได้เต็มศักยภาพ กล้วยให้กินตอนบ่ายก่อนนอนตอนกลางวันจะช่วยให้นอนหลับได้สบาย นอนได้นาน ตื่นขึ้นมาอารมณ์ดี กล้วยยังช่วยในการเป็นกากใยทำให้ถ่ายง่าย ท้องไม่ผูก กล้วยจึงเป็นได้ทั้งผักและผลไม้ มีประโยชน์ต่อคนทุกอายุ กล้วยน้ำว้าดีที่สุดรับประทานได้วันละ 1-2 ผล
พญ.วันดี วราวิทย์