สารอาหารที่สำคัญในคนท้อง
เมื่อตั้งครรภ์ขึ้นมาแล้ว มนุษย์เราต้องการสารอาหารเป็นพิเศษ เพื่อร่างกายของแม่และของลูกที่อยู่ในครรภ์มารดา อาหารพิเศษที่ว่านี้ได้ทำการศึกษาพบว่ามีผลดีต่อการตั้งครรภ์ อาหารที่ว่ามีอะไรบ้าง
อันดับแรก ธาตุเหล็ก ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของเม็ดโลหิตแดง ที่เรียกว่านิวเคลียส ซึ่งประกอบไปด้วยธาตุเหล็กเป็นสำคัญที่เรียกว่า ฮีม (HEME) เพราะมีสีแดง นั่นจึงทำให้เราเห็นโลหิตเป็นสีแดง ก็เพราะมีเหล็กเป็นองค์ประกอบที่สำคัญนั่นเอง
ประเทศไทยเราจัดเป็นประเทศแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งมีโรคโลหิตจางอยู่ค่อนข้างมาก ดังโรคธาลัสซีเมีย ซึ่งผ่องถ่ายได้ทางพันธุกรรม ดังนั้นจึงมีความสำคัญมากในกรณีที่มีการตั้งครรภ์เกิดขึ้น ต้องตรวจแม่เป็นอันดับแรกว่าเป็นคนนำโรคหรือไม่ จากนั้นต้องตรวจฝ่ายพ่อในกรณีที่พบในแม่ว่า ทั้งหมดจะผ่องถ่ายทางพันธุกรรมไปถึงลูกหรือไม่ ทั้งนี้เพื่อหาทางกำจัดโรคโลหิตจางเหล่านี้ให้เจอน้อยที่สุดในคนไทย หมายความว่า ใครที่เจอแล้ว ก็ต้องมีลูกให้น้อยที่สุด ทั้งนี้เพื่อกำจัดโอกาสผ่องถ่ายให้น้อยลงไป ปัจจุบันในประเทศไทยมีรายงานว่ามีพันธุกรรมของโรคโลหิตจางแบบนี้ประมาณ 30% ซึ่งมากทีเดียว
ทำไมโรคโลหิตจางเหล่านี้ จึงจัดว่าไม่ดีก็เพราะจะทำให้เราไม่แข็งแรง เนื่องจากว่าเลือดน้อย ความต้านทานโรคก็ไม่ดี ถ้าหากตั้งครรภ์ขึ้นมาการตั้งครรภ์จะทำให้เลือดน้อยลงโดยธรรมชาติ และถ้ามาเจอแบบนี้ก็จะยิ่งจางกันไปใหญ่ก็จะไม่ดีแน่
เมื่อเจอว่าเป็นโรคโลหิตจางแล้วจะทำอย่างไร ก่อนอื่นต้องหาสาเหตุว่ามาจากอะไร เมื่อก่อนนี้จำนวนโลหิตจางระหว่างการตั้งครรภ์ เกิดมาจากพยาธิซึ่งจากการศึกษาพบได้มากว่า ได้มีการเสียเลือดจากพยาธิลำไส้ แต่ปัจจุบันนี้โรคโลหิตจางจำนวนมากมาจากโรคของธาลัสซีเมีย ซึ่งเป็นโรคทางพันธุกรรมดังกล่าวแล้ว จึงต้องหาทางกำจัดและป้องกันในอนาคต
อันดับสอง ของสารอาหารที่มีความจำเป็นระหว่างการตั้งครรภ์ คือธาตุแคลเซียม ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของเรือนร่างของความเป็นมนุษย์ แคลเซียมที่มาจากการศึกษาพบว่า ระหว่างการตั้งครรภ์นั้น ตัวอ่อนเองยังไม่ต้องการแคลเซียมจนกว่าจะอายุครบประมาณห้าเดือน ในตอนแรกเริ่มของการตั้งครรภ์นั้น ตัวอ่อนเองได้รับสารอาหารมาจากไข่แดง หรือ YOLK SAC จนกระทั่งห้าเดือนของการตั้งครรภ์ สารอาหารทั้งหลายจึงได้จากแม่หรือจากการรับประทาน ดังนั้นคุณต้องรับประทานให้เพียงพอกับความต้องการ คุณจะดื่มนมในตอนแรกของการตั้งครรภ์นั้นไม่เป็นไร เพราะอาหารจะบอกว่า คุณขาดแคลเซียมหรือมีแคลเซียมมากไป ด้วยการเป็นตะคริวของกล้ามเนื้อ และกล้ามเนื้อน่องจะเซ็นซิทีฟ (Sensitive) มากที่สุด และเมื่อตั้งครรภ์ได้ประมาณ 5 เดือนไปแล้ว คุณจะต้องการแคลเซียมประมาณวันละ 1,200-1,500 มิลลิกรัมต่อวัน หรือพูดง่ายๆ ว่า แคลเซียมไม่พอดีคุณจะเป็นตะคริว และเมื่อพอดีต่อความต้องการของร่างกายคุณก็จะไม่เป็นไร พูดถึงแคลเซียมมีประโยชน์ เพราะมีคุณค่าต่อการเติบโตของทารกน้อยอย่างแน่นอน
อันดับที่สาม ของสารอาหารทั่วๆ ไป เช่น สารไอโอดีน ซึ่งเกี่ยวกับต่อมไทรอยด์ และการเจริญเติบโตของเด็กทารก อย่างไรก็ตามสารไอโอดีนนี้ทารกหรือตัวแม่เองต้องการน้อยมาก และส่วนใหญ่คนไทยไม่น้อยขาดสารเหล่านี้ ซึ่งส่วนมากอยู่ในสัตว์ทะเล เช่น หอย, ปู, ปลาทั้งหลาย อย่างไรก็ตามในยาบำรุงครรภ์นั้นมีสารเหล่านี้อยู่ถึงจะมีน้อยก็ตาม นอกจากร่างกายของแม่และเด็กทารกต้องการไอโอดีนดังกล่าวแล้ว สารฟลูออไรด์ซึ่งเป็นสารที่ทำให้ฟันแข็งแรงก็มีอยู่ในยาบำรุงอยู่แล้ว และร่างกายต้องการน้อย อย่างไรก็ตามแพทย์บางท่านอาจจะให้คุณมารับประทานเพิ่ม ก็ไม่เป็นไรครับ เพราะแพทย์รู้ดีว่าจำนวนควรจะเป็นเท่าไหร่
บางประเทศไม่ได้จ่ายยาบำรุงให้กับคนตั้งครรภ์เลย ทั้งๆ ที่ตำราได้เขียนไว้ชัดเจน ทั้งความต้องการของร่างกายขณะการตั้งครรภ์ ว่าควรจะรับประทานอะไรเข้าไปบ้าง ทั้งนี้เพื่อความสมดุลของร่างกายแม่และลูกจะได้แข็งแรง
นพ.พนิตย์ จิวะนันทประวัติ