วิธีสังเกตสัญญาณโรคร้ายในสุขภาพผู้ชาย
Q : สวัสดีค่ะ อยากทราบวิธีสังเกตอาการหรือสัญญาณเตือนโรคต่างๆ ที่มักเกิดขึ้นกับผู้ชายค่ะ พอดีว่าแฟนไม่ค่อยชอบไปหาหมอเพื่อตรวจสุขภาพ ดิฉันก็อดห่วงไม่ได้ค่ะ เราพอมีวิธีสังเกตบ้างไหมคะ จะได้ระวังและป้องกันได้ทันค่ะ
A : ผู้ชายต่างวัยต้องการดูแลที่ต่างกัน ด้วยสรีระที่แข็งแรงกว่าเพศหญิง และความเป็นผู้นำที่สังคมอบให้ อาจทำให้คุณผู้ชายส่วนใหญ่ไม่สนใจและมองข้ามในสิ่งที่คิดว่าเป็นเรื่องเล็ก อย่างเช่นการดูแลสุขภาพ ซึ่งสอดคล้องกับงานวิจัยชิ้นหนึ่งที่กล่าวว่า สถิติอายุขัยของผู้ชายทั่วโลกนั้น สั้นกว่าผู้หญิงที่สนใจและใส่ใจเรื่องของการดูแลสุขภาพมากกว่าผู้ชาย โดยความเปลี่ยนแปลงด้านสุขภาพของผู้ชาย สามารถแบ่งเป็นช่วงอายุต่างๆ เพื่อให้ง่ายต่อการเข้าใจ ดังนี้
• อายุ 0-12 ปี เป็นวัยที่มีพัฒนาการทางร่างกายเติบโตรวดเร็วที่สุด ทั้งในเรื่องของสมอง สติปัญญา รวมถึงความมั่นคงทางอารมณ์ ซึ่งสำคัญต่อความคิดและทัศนคติในอนาคต ปัญหาสุขภาพค่อนข้างน้อย อาจจะมีบ้างก็จะเป็นโรคที่เกิดตามฤดูกาล สำคัญตรงที่ผู้ปกครองจะต้องใส่ใจสุขภาพของเด็กวัยนี้อย่างใกล้ชิด สำหรับโรคที่ควรระวังเมื่อเด็กวันนี้เข้าไปอยู่ในที่ชุมชน คือ โรคไข้หวัด โรคผิวหนัง หรือโรคระบาดต่างๆ ที่สามารถติดกันได้ง่าย
• อายุ 12-20 ปี เป็นวัยที่มีการเปลี่ยนแปลงทางด้านฮอร์โมน อารมณ์จะมีอิทธิพลต่อสุขภาพร่างกาย เช่น อยากหล่อ อยากเป็นที่สนใจของเพศตรงข้าม จึงมักใส่ใจสุขภาพในแง่ของความงาม เช่น กินอะไรไม่เป็นสิว กินอะไรแล้วดูดี แต่ยังไม่ได้มองถึงการดูแลสุขภาพระยะยาว เพราะวัยนี้ยังไม่มีปัญหาสุขภาพมากนัก เช่น ไข้หวัด ปวดเมื่อย อาการบาดเจ็บจากการเล่นกีฬา สำคัญที่ผู้ปกครองต้องใส่ใจและให้คำแนะนำเกี่ยวกับเปลี่ยนแปลงทางร่างกายของเด็กวัยนี้
• อายุ 20-40 ปี เป็นวัยทำงาน เป็นวัยที่กำลังเปลี่ยนสังคมใหม่ๆ ต้องมีความรับผิดชอบ อาจเกิดความเครียดได้ง่าย อาจทำให้คุณผู้ชายหลายคนเกิดโรคประจำตัวในช่วงนี้ บางคนเริ่มมีปัญหาสายตาในช่วงนี้ ต้องหมั่นตรวจอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เพราะมีเวลาใส่ใจสุขภาพน้อยลง ทานอาหารไม่เป็นเวลา พักผ่อนน้อย สิ่งเหล่านี้ล้วนก่อให้เกิดโรคประจำตัวได้ง่าย เช่น อาการปวดเมื่อยจากโรคออฟฟิศซินโดรม หรือปัญหาสายตาที่เกิดจากการนั่งอู่หน้าจอคอมพิวเตอร์เป็นเวลานานๆ หรือแม้กระทั่งโรคที่เกิดจากการใช้อุปกรณ์สำนักงานที่ไม่ถูกต้อง เช่น การนั่งทำงานที่ผิดวิธี นอกจากโรคออฟฟิศซินโดรมแล้วโรคที่ควรระวัง ได้แก่ โรคไต โรคตับ ไมเกรน หรือโรคที่ความรุนแรง อาทิ โรคมะเร็ง ความดัน ก็อาจมาคุกคามได้ การตรวจสุขภาพของผู้ชายวันนี้ ต้องได้รับคำแนะนำจากแพทย์ เพื่อรับการตรวจที่เหมาะสมกับพฤติกรรมการใช้ชีวิตด้วย
• อายุ 40-60 ปี ผู้ชายวันนี้ระดับฮอร์โมนเริ่มเสื่อมลง บางคนเริ่มเข้าสู่ช่วงวัยทอง โรคที่เป็นกันมากในผู้ชายวันนี้คือ โรคอ้วน ซึ่งส่วนใหญ่มาจากพฤติกรรมในช่วงวัยรุ่นร่วมกับฮอร์โมนที่ลดลง ก็มีผลทำให้อ้วนในวัยนี้ได้เนื่องจากระบบเผาผลาญทำงานช้า กล้ามเนื้อทำงานน้อยลง เมื่อกินเท่าเดิมแต่ร่างกายเผาผลาญไม่ดี ก็ทำให้มันไปสะสมในส่วนต่างๆ ของร่างกาย, โรคเบาหวาน มีทั้งสองชนิดคือ เบาหวานที่เกิดจากการไม่ควบคุมอาหารและโรคเบาหวานที่เกิดจากความบกพร่องภายในร่างกาย, โรคความดันโลหิตสูง อีกโรคที่ควรรังในชายอายุก่อน 55 ปีเกิดจากเส้นเลือดเสื่อมและไขมันอุดตันในเส้นเลือด และโรคสุดท้ายที่แนะนำให้ระวัง คือ โรคที่เกี่ยวกับต่อมลูกหมาก ที่สำคัญคือผู้ชายส่วนใหญ่ ไม่ทราบว่าตัวเองเริ่มเข้าสู่วัยทอง คนรอบข้างต้องหมั่นสังเกตอาการของคุณผู้ชายวันนี้ เช่น อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิด เป็นต้น แพทย์จึงแนะนำในคุณผู้ชายในวัยนี้ ดูแลตัวเองอย่างต่อเนื่อง ปรับพฤติกรรมกาใช้ชีวิต หันมาออกกำลังกายให้เหมาะสม
• อายุ 60 ปีขึ้นไป เมื่ออายุล่วงเข้าสู่วัยนี้ ร่างกายก็จะเสื่อมลงพร้อมๆ กับปัญหาร่างกายที่จะเริ่มตามมาอย่างเห็นได้ชัด ระบบย่อยอาหารก็ทำงานแย่ลง ปัญหาสายตาก็ตามมามากขึ้น อาทิ ต้อกระจก ปัญหาการจำแนกสี โดยเฉพาะสีเขียวและสีฟ้า นอกจากนี้ก็จะมีปัญหาจำพวกหูตึง ตกกระ ผิวแห้งกร้าน เป็นต้น แพทย์แนะนำให้หลีกเลี่ยงอาหารที่ย่อยยาก เน้นทานอาหารประเภทผักผลไม้ ออกกำลังชนิดเบาๆ หมั่นตรวจสุขภาพเป็นประจำทุกๆ ปี จะดีที่สุด
นายแพทย์ภาณุ อนันตชัย
แพทย์ศูนย์ตรวจสุขภาพ
โรงพยาบาลปิยะเวท