อยากรู้ปวดประจำเดือนเพราะอะไร
Q : อายุ 25 ปีค่ะ ปวดประจำเดือนเป็นประจำ และบางครั้งก็ปวดหนักถึงขั้นต้องลางาน ไม่สามารถลุกจากที่นอนได้ ถ้าไปโรงพยาบาล จะทราบใช่ไหมคะว่าเกิดจากสาเหตุอะไร
A : ภาวะปวดประจำเดือน คือ อาการปวดที่เกี่ยวเนื่องจากการมีประจำเดือน (Dysmenorrhea) สามารถพบในเด็กวัยรุ่นร้อยละ 90 สตรีทั่วไปร้อยละ 50 โดยที่ร้อยละ 10-20 จะมีอาการปวดที่รุนแรง และรบกวนชีวิตประจำวัน อาการปวดมักเกิดขึ้นในช่วงหนึ่งถึงสองวันแรกของการมีประจำเดือน ซึ่งปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะปวดประจำเดือน ได้แก่ การมีประวัติปวดประจำเดือนในครอบครัว, อายุน้อยกว่า 30 ปี, ยังไม่มีบุตร, สูบบุหรี่, รอบประจำเดือนนาน ประจำเดือนมาในปริมาณมากและยาวนาน, มีกลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือน, เคยมีภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ, มีภาวะซึมเศร้าหรือวิตกกังวลง่าย ผู้ป่วยอาจมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น ลำไส้ทำงานผิดปกติ (irritable bowel syndrome), ปวดหลัง ปวดกล้ามเนื้อ, แสบร้อนบริเวณปากช่องคลอด, ปวดศีรษะเรื้อรัง หรืออ่อนเพลีย
สำหรับการตรวจเพื่อค้นหาสาเหตุของการปวดประจำเดือน สามารถตรวจโดยอาศัยคลื่นเสียงความถี่สูงหรืออัลตร้าซาวด์ อาจนำมาใช้ตรวจเพื่อประกอบการหาสาเหตุได้ อย่างไรก็ตามถ้าการตรวจภายในและอัลตร้าซาวด์ ไม่สามารถระบุถึงสาเหตุได้ การผ่าตัดอาจมีความจำเป็นเพื่อช่วยในการวินิจฉัยโรค ซึ่งปัจจุบันนี้การผ่าตัดโดยการส่องกล้องไม่ว่าจะทางหน้าทอง หรือทางช่องคลอดสามารถทำได้ โดยที่ผู้ป่วยจะมีเพียงแผลเล็กๆ ที่หน้าท้องเท่านั้น และยังเจ็บน้อยกว่าการผ่าตัดแบบเปิดหน้าท้องที่แผลมีขนาดใหญ่กว่า การฟื้นตัวจากการผ่าตัดส่องกล้องก็จะรวดเร็วกว่า ทำให้ความนิยมที่จะผ่าตัดส่องกล้องมีมากขึ้นในปัจจุบัน
ศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพ