ลีลา ท่านอนเจ้าตัวเล็ก
เป็นที่ทราบกันดีว่าเด็กมีการเรียนรู้อยู่ตลอดเวลา การเรียนรู้ของเด็กเกิดขึ้นทันทีหลังจากที่ลืมตาดูโลก และการเรียนรู้ของเด็กจะเติบโตอย่างรวดเร็ว และขยายออกไปอย่างไม่หยุดยั้ง ถ้าเด็กได้รับการส่งเสริมการเรียนรู้ที่เหมาะสม
การเลี้ยงดูเด็กในปัจจุบัน จะปล่อยให้เป็นไปตามแกน หรือตามบุญตามกรรมย่อมไม่ได้แล้ว เพราะจะทำให้ศักยภาพของเด็กไม่ได้รับการส่งเสริม การสนับสนุนให้เด็กเรียนรู้สิ่งต่างๆ จะช่วยเกื้อหนุนให้เด็กมีการพัฒนาความสามารถที่มีอยู่ภายในตัวของเขาได้อย่างเต็มที่
เราสามารถส่งเสริมการเรียนรู้ของเด็กได้หลายรูปแบบ และสามารถกระทำได้ตั้งแต่ที่เด็กได้ลืมตาดูโลก วิธีการส่งเสริมการเรียนรู้ของเด็กที่จะพูดถึงในที่นี้ คือการส่งเสริมการเรียนรู้โดยการจัดท่านอนให้กับเด็ก โดยจัดให้เหมาะสมตามระดับพัฒนาการตามวัยของเด็ก ซึ่งการส่งเสริมการเรียนรู้ให้เด็กด้วยวิธีการจัดท่านอน เป็นวิธีที่สามารถนำไปใช้ได้ดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเด็กวัยแรกเกิดถึง 10 เดือนแรก เพราะหลังจากช่วงวัยนี้แล้ว เด็กจะมีการเจริญเติบโตพร้อมทั้งมีระดับพัฒนาการด้านร่างกายที่สมบูรณ์มากขึ้น ซึ่งพร้อมที่จะเรียนรู้สิ่งต่างๆ ด้วยวิธีการอื่นที่สลับซับซ้อนมากขึ้น
จากการศึกษาของนักการศึกษาและนักจิตวิทยาพัฒนาการจากประเทศสหรัฐอเมริกา พบว่าท่านอนของเด็กสามารถส่งเสริมการเรียนรู้ของเด็กได้ ดังนั้น ถ้าให้เด็กนอนในท่าที่เหมาะสม ก็จะช่วยส่งเสริมให้เด็กสามารถเรียนรู้สิ่งต่างๆ ได้ดีมากยิ่งขึ้น ซึ่งหลักสำคัญในการจัดท่านอนให้เด็ก สิ่งที่ต้องคำนึงถึงคือระดับพัฒนาการตามวัยของเด็ก การจัดท่านนอนเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ของเด็กมีหลักในการจัดดังนี้
|
ช่วงอายุ |
ลักษณะพัฒนาการ |
ท่านอนที่เหมาะสมต่อการส่งเสริมการเรียนรู้ |
|
แรกเกิด-3 เดือน |
เนื่องจากเด็กวัยนี้สามารถเอียงคอไป มาได้ แต่ยังชันคอได้ไม่ดี |
ควรจัดให้เด็กนอนหงายราบหรือนอนตะแคง เพื่อให้ เด็กสามารถมองสิ่งแวดล้อมต่างๆ รอบตัวได้สะดวก เนื่องจากกล้ามเนื้อคอเด็กยังไม่แข็งแรง การเคลื่อนไหวของคอจึงเป็นลักษณะหันไปมา ซ้าย-ขวา ดังนัั้นการให้เด็กนอนหงายหรือนอนตะแคงจึง เป็นท่านอนที่เหมาะสมต่อการที่จะส่งเสริมการเรียนรู้ ได้มากที่สุด ไม่ควรให้เด็กนอนคว่ำโดยที่ไม่มีคนอยู่ ดูแลใกล้ชิด เพราะอาจทำให้เกิดอันตรายที่เรียกว่า เกิดภาวะ SDS (Sudden Death Syndrome) ซึ่งอาจทำให้เด็กถึงกับเสียชีวิตได้ นอกจากนี้ |
|
ช่วงอายุ |
ลักษณะพัฒนาการ |
ท่านอนที่เหมาะสมต่อการส่งเสริมการเรียนรู้ |
|
วัย 4-6 เดือน
วัย 6 เดือนขึ้นไป |
เด็กวัยนี้กล้ามเนื้อคอจะแข็งแรงมากขึ้น เด็กจะสามารถชันคอ ยกคอขึ้นและหัน ไปมาได้ดีมากขึ้น
โดยทั่วไปเด็กวัยนี้จะมีกล้ามเนื้อคอและ หลังแข็งแรง สามารถเคลื่อนไหวศีรษะ คอ ไหล่ แขนขา และหลังส่วนบนได้ดี สามารถพลิกตัวไปมาได้ |
จากการศึกษายังพบว่าเด็กที่ถูกจับให้นอนคว่ำในช่วงนี้ จะเรียนรู้สิ่งต่างๆ ได้น้อยกว่า และเมื่อโตขึ้นจะมี ความช่างสังเกตน้อยกว่าเด็กที่นอนหงายอีกด้วย สิ่งแวดล้อมที่ควรจัดให้เด็กในช่วงนี้ ควรเป็นภาพหรือ อุปกรณ์ที่มีสีสรรและมีเสียง อาจเคลื่อนไหวในแนว นอนหรือแนวราบได้ ท่านอนที่ส่งเสริมการเรียนรู้ของเด็กวัยนี้ได้ดีคือ ท่านอนคว่ำ เด็กจะชอบที่จะยกคอขึ้นมองวัตถุที่อยู่ ข้างหน้า รวมทั้งก้มหน้ามองภาพหรือของที่อยู่บนพื้น ดังนั้นสิ่งแวดล้อมที่ควรจัดให้เด็กในช่วงนี้ จึงควรเป็น ผ้าปูที่นอนที่มีสีสรรสดใส เป็นรูปลายต่างๆ ที่ไม่ซับ ซ้อนมากเกินไป อาจแขวนของเล่นที่มีเสียง และเคลื่อนไหวได้ทั้งในแนวดิ่งและแนวราบ การจัดท่านอนเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้สำหรับเด็กช่วงนี้ จึงสามารถทำได้หลายแบบ โดยมักขึ้นอยู่กับสิ่งที่ ต้องการให้เด็กเรียนรู้ โดยอาจให้เด็กนอนหงาย กึ่งนั่ง กึ่งนอน ตะแคง หรือคว่ำ สิ่งแวดล้อมที่ควรจัดให้เด็ก เรียนรู้ในช่วงนี้จึงควรเป็นวัตถุที่เคลื่อนไหวได้ในแนว 360 องศา |
จะเห็นว่าท่านอนมีส่วนช่วยส่งเสริมการเรียนรู้ของเด็กได้ไม่น้อยเลย ถ้าเรารู้จักเลือกท่านอนที่เหมาะสมให้เด็ก อย่างไรก็ตามสิ่งสำคัญในการส่งเสริมการเรียนรู้ของเด็กที่ควรคำนึง โดยเฉพาะอย่างยิ่งคือ เรื่องของเวลาและความพร้อมของเด็ก ซึ่งเวลาที่เหมาะสมในการส่งเสริมการเรียนรู้้ให้ เพราะเมื่อเด็กสบาย ตัวและไม่มีสิ่งใดมาทำให้กังวล เด็กก็พร้อมที่จะเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ และสามารถทำได้ดี