Q : ตอนนี้ตั้งครรภ์ได้เจ็ดเดือนกว่าแล้วค่ะ อยากถามปัญหาดังนี้ค่ะ ช่วงนี้มีอาการเจ็บท้องค่ะ ช่วงนี้จะปวดท้องด้านซ้ายค่ะ จับแล้วเหมือนกับตัวเล็กมาตุงๆอยู่ค่ะ เจ็บแบบรู้สึกได้ค่ะ บางทีแค่ลูบไปที่ท้องก็รู้สึกเจ็บค่ะ เพราะลูกดิ้นเก่งและแรงมากค่ะ การที่เราเจ็บแบบนี้ลูกจะเป็นอะไรไหมคะ
A : การที่ลูกดิ้นและมีอาการเจ็บท้องแบบนี้ ลูกไม่เป็นอะไรหรอกครับ การที่เด็กดิ้นได้แรงและบ่อย เป็นอาการแสดงออกที่ดีที่บ่งบอกว่าบุตรในท้องมีสุขภาพแข็งแรงดี เพราะเด็กที่แข็งแรงและเจริญเติบโตได้ปกติในครรภ์ จะตื่นเล่น หรือดิ้นในท้องแม่ ไม่ว่าจะเตะหรือถีบ พลิกตัว โก่งตัวได้ดี จนบางครั้งคุณแม่จะรู้สึกเจ็บได้ โดยเฉพาะคุณแม่ที่มีผนังหน้าท้องบาง และช่วงที่ทารกมีขนาดใหญ่ขึ้น (ช่วง 7-8 เดือน) การรับรู้ความรู้สึกว่าลูกดิ้น ในท้องแรกมักจะเริ่มประมาณ 20-24 สัปดาห์ (5-6 เดือน) แต่ในท้องหลังจะเริ่มรู้สึกได้เร็วกว่า ประมาณ 16-20 สัปดาห์ (4-5 เดือน) เนื่องจากคุณแม่มีประสบการณ์มาก่อน ทั้งนี้ขึ้นกับปัจจัยอื่นๆ ด้วยเช่น ความหนาของผนังหน้าท้องแม่ ปริมาณน้ำคร่ำ ขนาดทารกในครรภ์ เริ่มแรกอาจจะรู้สึกแค่การตอดตุ๊บๆ (เหมือนปลาตอด) หลังจากนั้นจะรู้สึกแรงขึ้นเรื่อยๆ เช่น การพลิกตัวของทารกอาจทำให้รู้สึกเหมือนมีอะไรเคลื่อนไหวอยู่ในช่องท้อง การโก่งตัวจะรู้สึกมดลูกแข็งและเอียงโย้ไปทางด้านใดด้านหนึ่ง บางคนกังวลเรื่องลูกดิ้นน้อย บางคนกังวลเรื่องการที่ลูกดิ้นมากเกินไป โดยปกติตั้งแต่อายุครรภ์ 20-32 สัปดาห์ (5-8 เดือน) ให้สังเกตว่าใน 1 วัน ถ้ามีลูกดิ้นหรือเคลื่อนไหว 1-2 ครั้งก็ถือได้ว่าปกติ และแพทย์มักจะแนะนำให้นับลูกดิ้นตั้งแต่อายุครรภ์ 32 สัปดาห์ขึ้นไป โดยนับแค่วันละ 1 ครั้ง ครั้งละ 1 ชั่วโมง ถ้าบุตรดิ้นได้ตั้งแต่ 3 ครั้งใน 1 ชั่วโมง ถือว่าปกติ การนับลูกดิ้นทุกวันช่วยในการประเมินสุขภาพทารกในครรภ์ ว่ายังปกติดีหรือไม่ เป็นวิธีการที่ประหยัด (ไม่มีค่าใช้จ่าย) สะดวก (ทำได้ทุกวันเวลาไหนก็ได้ที่สะดวก) และปลอดภัย (ถ้าทำได้ทุกวันจะปลอดภัยต่อทารกในครรภ์) เพราะถ้าพบว่าทารกดิ้นน้อยลง (น้อยกว่า 3 ครั้งต่อชั่วโมง) จะแนะนำให้มาพบแพทย์ทันที ซึ่งจะช่วยลดอัตราการเสียชีวิตของทารกในครรภ์ได้ ส่วนการดิ้นมากไปของทารกในครรภ์ไม่ใช่ความผิดปกติ โดยเฉพาะมารดาจะรู้สึกว่าลูกดิ้นได้ดีมากขึ้นในช่วงเวลากลางคืน เนื่องจากมารดาได้หยุดพักจากงาน มีเวลาสังเกตทารกในครรภ์มากขึ้น รวมถึงการนอนตะแคง จะทำให้เลือดไปเลี้ยงทารกได้ดีขึ้น ลูกจึงได้สารอาหารและพลังงานเพิ่มขึ้น จึงดิ้นได้มากขึ้นและแรงขึ้น (บางคนคิดว่าการนอนตะแคงเป็นการนอนที่ทับลูก และลูกดิ้นหนีจากการถูกทับ จึงเป็นความเข้าใจที่ไม่ถูกต้อง) การนอนตะแคงจึงเป็นสิ่งที่ดี แต่ไม่ใช่ว่าการนอนหงายจะทำไม่ได้ เพราะถ้าหญิงตั้งครรภ์นอนในท่าเดียวกันนานๆ จะมีน้ำหนักกดทับและเกิดอาการเจ็บตำแหน่งกดทับนั้น เช่น นอนตะแคงก็จะปวดสีข้าง สะโพก การนอนหงายก็จะปวดหลัง หรือก้นกบ หญิงตั้งครรภ์จึงควรนอนเปลี่ยนท่าบ่อยๆ ในลักษณะนอนตะแคงซ้ายบ้าง ขวาบ้าง หรือนอนหงายบ้าง