อาหารเสริมสร้างสุขภาพผิว
เรามักจะคุ้นเคยกับเรื่องอาหารและโภชนาการที่มักมาคู่กันเสมอ เพราะการที่เราจะมีภาวะโภชนาการที่ดี ซึ่งหมายถึงการมีสุขภาพที่ดีได้นั้น สาเหตุหนึ่งมาจากการรับประทานอาหารที่ครบถ้วน ทั้งชนิดของสารอาหารและปริมาณที่เพียงพอกับความต้องการของร่างกาย เช่นเดียวกับสุขภาพผิวหนังที่เป็นส่วนประกอบของร่างกายที่ปรากฏให้เห็นก็ย่อมแสดงถึงการดูแลสุขภาพของแต่ละคนด้วย ดังนั้น เราลองมาทำความรู้จักกับเซลล์ผิวหนังว่าเป็นอย่างไร และจะรับประทานอาหารอะไรเพื่อเสริมสร้างสุขภาพผิวของเราได้บ้าง
เซลล์ผิวหนังของคนเรามีอายุสั้น และจะมีการสร้างขึ้นใหม่ในทุก 2-3 วัน อาหารที่เรารับประทานจะเปลี่ยนเป็นสารอาหารชนิดต่างๆ ตามชนิดของอาหาร ดังนั้น จึงควรเลือกรับประทานอาหารให้หลากหลายชนิดเข้าไว้ ผิวหนังของร่างกายแบ่งเป็น 3 ชั้น ชั้นในสุดของผิวหนังประกอบไปด้วยไขมันและโปรตีนที่เรียกว่า คอลลาเจน ชั้นกลางเรียกว่าหนังแท้โดยจะทำหน้าที่เป็นเกราะกำบังผิวจากอันตรายพร้อมทั้งซ่อมแซมผิวที่เสื่อมสภาพ และส่วนบนของผิวจะมีเส้นเลือด และปลายประสาทมาเลี้ยง โดยริ้วรอยและการหย่อนยานจะเกิดขึ้นที่ผิวหนังชั้นนี้ ผิวหนังชั้นบนสุดเราเรียกว่า หนังกำพร้า จะมีสีขาวกว่าผิวหนังชั้นอื่นๆ และเมื่อเซลล์หมดอายุจะหลุดออก และเกิดผิวหนังกำพร้าใหม่ขึ้นมาแทน
เพราะผิวของคนเราเป็นสิ่งที่ห่อหุ้มร่างกาย การมีสุขภาพผิวที่ดีย่อมเป็นสิ่งที่ทุกคนปรารถนา ซึ่งอาหารที่จำเป็นในการทำให้สุขภาพผิวดีนั้น หมายความว่าเราต้องรับประทานอาหารให้ครบหมู่ ถ้าเรารับประทานอาหารที่ดี ก็จะสร้างเม็ดเลือด และเม็ดเลือดจะเป็นตัวนำออกซิเจนไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกาย รวมทั้วผิวหนังด้วย ส่งผลให้ผิวหนังสุขภาพดี แต่เมื่อร่งกายได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ ผิวหน้าจะแห้ง เกิดการเปลี่ยนแปลงและอาจจะเกิดการติดเชื้อที่ผิวได้เช่นกัน ผิวหนังมีหน้าที่เป็นเกราะของร่างกาย และยังช่วยกำจัดของเสียที่ตกค้างออกทางเหงื่อ สารอาหารที่ได้รับจะทำให้มีการซ่อมแซมผิวหนัง และรักษาสุขภาพผิวไปพร้อมๆ กัน พร้อมลดปฏิกิริยาของสารอนุมูลอิสระที่ทำลายผิว โดยสารอาหารที่สำคัญที่มีผลต่อสุขภาพผิว ได้แก่
• โปรตีน
• วิตามินบี ได้แก่ วิตามินบี 1 วิตามินบี 2 เบต้าแคโรทีน
• แร่ธาตุต่างๆ ได้แก่ ซีลีเนียม สังกะสี
• สารต้านอนุมูลอิสระ ได้แก่ วิตามินซี วิตามินดี ซีลีเนียม
• กรดไขมันจำเป็น
สารต้านอนุมูลอิสระหรือที่เราเรียกว่า แอนติออกซิแดนท์ ปกติร่างกายของคนเราจะมีระบบการต่อต้านสารอนุมูลอิสระที่รับมาจากแสงแดด ควันรถ รวมทั้งที่เกิดขึ้นในร่างกาย โดยสารต้านอนุมูลอิสระจะได้แก่ เบต้าแคโรทีน วิตามินซี วิตามินอี อย่างไรก็ตามถ้าเราได้รัรบสารอนุมูลอิสระเป็นจำนวนมาก สารต้านอนุมูลอิสระที่มีอยู่ในร่างกาย อาจจะไม่เพียงพอสำหรับการทำงานของสารต้านอนุมูลอิสระจะทำงานเป็นทีม ดังนั้น เวลาเรารับประทานอาหารจะต้องเลือกรับประทานอาหารให้หลากหลาย เพื่อให้ได้สารต้านอนุมูลอิสระหลายชนิด สารต้านอนุมูลอิสระที่เรารู้จักกันดี ได้ แก่
A วิตามินเอ ตามหลักทางโภชนาการได้กว่าไว้ว่า เบต้าแคโรทีน หรือแคโรทีนอยด์ เป็นวิตามินที่ละลายในไขมัน โดยเป็นสารตั้งต้นในการเปลี่ยนเป็นวิตามินเอ ซึ่งช่วยให้เซลล์และเนื้อเยือของร่างกายเป็นปกติ ป้องกันการเกิดการติดเชื้อ ชะลอไม่ให้ผิวเสื่อม รวมทั้งสามารถป้องกันไม่ให้เกิดโรคมะเร็งได้
• แหล่งอาหารที่ให้วิตามินเอ ในรูปของเรตินอล ได้แก่ ตับ น้ำมันตับปลา ไข่ นม
• แหล่งอาหารที่ให้วิตามินเอ แคโรทีนอยด์ในรูปของเบต้าแคโรทีนที่เปลี่ยนเป็นวิตามินเอมากที่สุด ได้แก่ ฟักทอง แครอท ผักบุ้ง ตำลึง มะละกอสุก มะม่วงสุก กล้วยไข่ มะปราง
C วิตามินซี เป็นสารที่จำเป็นต่อการสร้างคอลลาเจนที่อยู่ในชั้นหนังแท้ที่เป็นโครงสร้างสำคัญสำหรับผิวหนัง และถ้าเนื้อเยื่อคอลลาเจนเสื่อมสภาพจะทำให้ผิวหนังเกิดริ้วรอย เหี่ยวย่น โดยวิตามินซีจะทำให้คอลลาเจนแข็งแรงมีผลให้ผิวหนังไม่หย่อนยานก่อนวัย
อาหารที่มีวิตามินซีสูง มีดังนี้
• ผลไม้ตระกูลส้ม ได้แก่ มะนาว ส้ม เบอร์รี่ กีวี ฝรั่ง มะขาม มะละกอสุก แคนตาลูป
• ผักที่มีวิตามินซีสูง ได้แก่ มะเขือเทศ กะหล่ำปลี ดอกกะหล่ำ พริกหวาน
E วิตามินอี เป็นสารแอนติออกซิแดนท์ที่สำคัญ และเมื่อทำงานร่วมกับวิตามินซี จะปกป้องผิวหนังได้ดีขึ้น อาหารที่มีวิตามินอีสูง ได้แก่ น้ำมันพืชประเภทน้ำมันดอกทานตะวัน น้ำมันถั่วเหลือง น้ำมันปลา ถั่วเปลือกแข็ง ผักใบเขียว อะโวคาโด
B วิตามินบี หากรับประทานอาหารที่ให้วิตามินบีน้อยจะทำให้มีอาการเหมือนผิวหนังอักเสบ เช่น ผิวหนังแห้ง ดังนั้น วิตามินเหล่านี้จะมีผลทำให้ผิวหนังมีสุขภาพดี
• วิตามินบี 2 มีมากใน นม หน่อไม้ฝรั่ง เห็ด
• วิตามินบี 6 มีมากใน เนื้อแดง ปลา
Se ซิลิเนียม เป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่พบมากในอาหารทะเล ธัญพืชไม่ขัดสี ถั่วเมล็ดแห้งต่างๆ ไข่
Zn สังกะสี ช่วยในการคงสภาพของคอลลาเจน ทำให้ผิวเต่งตึง แหล่งอาหารของสังกะสี ได้แก่ หอยนางรม ไก่ เนื้อ หมู
จะเห็นได้ว่าการที่จะทำให้สุขภาพผิวดีนั้น จะต้องรับประทานอาหารให้หลากหลายชนิด โดยต้องเน้นอาหารประเภทผักผลไม้สด นอกจากนี้ในผักผลไม้สด ยังมีสารต้านอนุมูลอิสระที่จะช่วยป้องกันความเสื่อมของร่างกาย ที่จะมีผลทำให้สุขภาพดี รวมั้งต้องหลีกเลี่ยงการได้รับสารอนุมูลอิสระจากสิ่งแวดล้อม รวมทั้งควรออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ พักผ่อนนอนหลับให้เพียงพอ จะช่ยทำให้ผิวพรรณสวยงามตามธรรมชาติได้ค่ะ
คุณสุจิตต์ สาลีพันธ์