Q : อยากทราบว่าสารที่ใช้แทนความหวานจากน้ำตาลที่ใส่ลงไปในน้ำอัดลม หมากฝรั่ง หรือแม้กระทั่งลูกอมนั้น ทำมาจากอะไร แล้วดีกว่าน้ำตาลจริงหรือเปล่า
A : Sugar substitute สารรสหวานที่เติมในอาหาร เครื่องดื่ม ขนม หมากฝรั่ง มีสาร 2 ประเภท ประเภทที่ได้สกัดจากอาหารธรรมชาติ เช่น โอลิโกแซคคาไรด์ น้ำตาลข้าวโพด และชะเอม ส่วนประเภทที่เป็นสารเคมี ได้แก่ แอสปาแตม ซอร์บีทอล ไซลิทอล ไซคลาแมท แซคคาริน สตีเวีย ซูคราโลส นิโอแตม และโพลีออล เป็นต้น
การเติมสารรสหวานโดยทั่วไปเพื่อเติมเล็กน้อยได้ความหวานมาก ลดพลังงานจากสารรสหวาน เช่น แอสปาแตม มีความหวานกว่าน้ำตาล 500 เท่า เมื่อเติมสารทั้งสองอย่างให้มีความหวานเท่ากัน พลังงานจากสารรสหวานจะได้แค่ 5 กิโลแคลอรีเมื่อเทียบกับน้ำตาลซึ่งให้พลังงาน 40 ต่อ 100 มิลลิลิตรและบางครั้งไม่สามารถแยกรสชาติว่ารสหวานจากน้ำตาลหรือสารรสหวานที่เติมสารเคมีลงไป
เหตุผลที่มีการเติมสารรสหวานแทนน้ำตาล
1.เป็นทางเลือกให้ผู้ทีมีปัญหาการควบคุมน้ำตาลในเลือดได้กินอาหารหวาน เพื่อความสุขของชีวิตโดยระดับน้ำตาลในเลือดไม่สูง
2.ต้องการลดพลังงานเพื่อลดน้ำหนัก แต่มีการศึกษาในหนูแสดงให้เห็นว่าหนูที่กินสารสหวานกินอาหารมากขึ้น ทำให้อ้วนกว่าหนูที่กินน้ำตาล เพราะสมองไม่รับรู้สารรสหวานเหล่านี้จึงหิวมากขึ้น
3.เพื่อป้องกันฟันผุ มีหมากฝรั่งที่ไม่มีน้ำตาลแต่มีสารรสหวานเชื่อว่าป้องกันฟันผุได้ แต่มีการวิจัยพบว่าไซลิทอลและแซคคารินยังทำให้ให้ฟันผุได้
4.สำหรับบุคคลที่เมื่อกินน้ำตาลแล้วเกิดการตอบสนองโดยการหลั่งอินซูลินมากเกิน จนเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ อาจเลือกกินอาหารที่ใช้สารรสหวานแทนน้ำตาล
5.ลดต้นทุนการผลิต ความปลอดภัยของสารรสหวาน โดยทั่วไปยอมรับว่าเป็นสารที่ปลอดภัย (GRAS) อย่างไรก็ดีควรบริโภคในปริมาณที่น้อยไว้ เพราะอาจมีผลอื่นที่ไม่ได้เกิดจากสารรสหวานโดยตรง เช่น การดื่มน้ำอัดลมที่ไม่มีน้ำตาลบ่อยๆ อาจทำให้ฟันสึกจากการถูกกรดคาร์บอนิกจากการอัดลม และดื่มเพื่อลดพลังงานแต่ไม่สามารถควบคุมความหิวได้ กินเพิ่ม นอกจากน้ำหนักไม่ลดแล้วกลับเพิ่มขึ้นได้ สำหรับเด็กอาจได้สารรสหวานจากขนม ข้าวเกรียบ ไอศกรีม เยลลี่ ก่อนกินควรอ่านสลากทุกครั้ง
ดร.วันดี วราวิทย์