สิ้นสุดระยะการคลอด รกคลอด
ระยะรกคลอด ซึ่งเป็นระยะที่คุณแม่ได้ผ่านช่วงเวลาของความกังวล ความรู้สึกกลัวต่างๆ ได้สิ้นสุดลง การคลอดรกเป็นระยะสุดท้ายของการคลอด เริ่มนับตั้งแต่ภายหลังเด็กทารกคลอดออกมาแล้ว จนกระทั่งถึงระยะที่รกคลอดออกมาทั้งหมด เวลาที่ใช้ในระยะนี้โดยปกติไม่มากนัก จะอยู่ที่ประมาณ 10-15 นาทีเท่านั้น
โดยส่วนมากแล้วคุณแม่จะรู้สึกอ่อนเพลีย หมดแรง เพราะได้ใช้พลังงานทั้งหมดไปกับการคลอด กระหายน้ำ อาจรู้สึกหิวมาก บางคนจะรู้สึกหนาวสั่น มีอาการปวดตุบๆ ที่ท้องน้อย เพราะมดลูกยังคงมีการหดรัดตัวต่อเนื่องทุก 1 นาที เพื่อช่วยให้เกิดการลอกตัวของรก และมีเลือดออกทางช่องคลอด
ทางด้านอารมณ์ คุณแม่จะรู้สึกโล่งปลอดโปร่งที่การคลอดผ่านผ้นไปได้ดี บางคนเกิดอารมณ์อยากพูดคุย หรือถูกรบกวนด้วยความรู้สึกว่ามีภาระใหม่ที่ต้องรับผิดชอบเกิดขึ้น หมดอารมณ์ที่จะร่วมมือในการเบ่งคลอดรก
คุณแม่จะเกิดสายใยของความผูกพันขึ้น เป็นสายสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดมากขึ้นกับสามีและลูก คุณแม่บางคนอาจมีอารมณ์แปลกๆ เมื่อลูกมาดูดนม เช่น มีความรู้สึกแปลกแยก เจ็บ ไม่ชอบ ก่อให้เกิดความรังเกียจ โดยเฉพาะในกรณีที่ไม่ได้มีการเตรียมพร้อมมาก่อน
สิ่งที่คุณแม่ควรปฏิบัติ
• เบ่งคลอดรก ตามคำแนะนำจากแพทย์ พยาบาลผู้ช่วยเหลือ
• อดทนและพยายามสงบอารมณ์ในระหว่างรอการเย็บแผลฝีเย็บ
• เมื่อพยาบาลพาลูกมาให้คุณแม่ ก็ควรที่จะจับสัมผัสลูกน้อยอย่างอ่อนโยน ที่สำคัญต้องให้ลูกดูดนมในทันที
สิ่งที่ญาติควรปฏิบัติกับคุณแม่หลังคลอด
• พูดแสดงความยินดี ให้กำลังใจ โดยเฉพาะคุณพ่อที่จะต้องให้กำลังใจกับคุณแม่มากๆ ด้วยคำพูด และแสดงออกด้วยการโอบกอด รักใคร่ และขอบคุณคุณแม่ที่ได้ให้กำเนิดลูกรักออกมาอย่างปลอดภัย
• บำรุงร่างกายคุณแม่ด้วยอาหารที่มีประโยชน์ และช่วยผ่อนคลายคุณแม่ด้วยการนวดสัมผัสเบาๆ บริเวณต้นคอ หัวไหล่ และเท้า เพื่อให้คุณแม่คลายจากการตึงเครียดของกล้ามเนื้อในช่วงเจ็บท้องคลอด
• ให้กำลังใจคุณแม่หากวันแรกของการให้นมลูก แล้วน้ำนมยังไม่มา หรือมีไม่มากพอ เพื่อที่คุณแม่จะได้มีแรงฮึดสู้ที่จะให้น้ำนมแก่ลูกต่อไป