Q : สวัสดีค่ะคุณหมอ ดิฉันมีความตั้งใจที่อยากจะเสริมจมูกค่ะ แต่เคยมีคนทักว่าจมูกคดนะ พอไปตรวจก็พบว่าผนังกั้นช่องจมูกคด ซึ่งดิฉันพอทราบมาคร่าวๆ ว่าคนที่มีผนังจมูกคดเสริมไปยังไงก็ไม่ตรง ต้องแก้ไขที่ผนังจมูกก่อน ดังนั้น จึงอยากเรียนถามคุณหมอว่า ผนังจมูกคดสามารถแก้ไขได้หรือไม่ และถ้าแก้ไขได้มีขั้นตอนการผ่าตัดอย่างไร สามารถทำพร้อมไปกับการเสริมจมูกเลยหรือไม่คะ ขอบคุณคุณหมอมากค่ะ
A : เราต้องมาว่างลักษณะของผนังกั้นช่องจมูกคด (Deviated nasal septum) นั้น เป็นสิ่งที่หมอตรวจพบ เพราะฉะนั้นบางคนก็จะทักว่าจมูกคดนะ ที่นี้ถามว่าผนังจมูกคนเราตรงเป๊ะร้อยเปอร์เซ็นต์มีไหม ตอบว่าผนังกั้นช่องจมูกคดเป็นภาวะที่พบได้บ่อย ผนังกั้นช่องจมูกของคนปกติมักไม่ตรงมี 100% ครับ เพราะโดยส่วนใหญ่แล้วจมูกคนเรามักจะคดเล็กน้อย เพียงแต่ว่าคดมากขนาดไหนถึงควรจะทำการผ่าตัด มีข้อบ่งชี้ที่จะต้องทำการผ่าตัดหรือไม่ นั่นคือหากคนไข้หายใจเป็นปกติ ไม่มีอาการคัดจมูก การหายใจผ่านทางรูจมูกทั้งสองข้างค่อนข้างมีความสมดุล หรือสลับกัน คัดจมูกเพียงเล็กๆ น้อยๆ อาจยังไม่จำเป็นต้องผ่าตัด แต่ถ้าคนไข้มีปัญหาในเรื่องของการหายใจ คัดจมูกข้างเดียวเกือบตลอดเวลา ไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยยา พ่นยาแล้วอาการคัดไม่ค่อยดีขึ้น หรือมีข้อบ่งชี้อื่น เช่น ปวดหน้า เลือดกำเดาออก ทั้งนี้ทั้งนั้น ควรได้รับการตรวจจากโสต ศอ นาสิกแพทย์ ถึงสาเหตุของโรคอื่นๆ ที่อาจทำให้คัดจมูกได้เช่นกัน จึงค่อยพิจารณาทำการผ่าตัดผนังกั้นช่องจมูกได้ ทีนี้ถามว่าการเสริมจมูกเกี่ยวไหมกับผนังกั้นจมูกที่คด ความจริงแล้วไม่ค่อยเกี่ยวเท่าไหร่นัก เพราะเป็นการเสริมข้างบนผนังจมูก ผนังจมูกจะเป็นรูปขาตัว T แต่ที่เราทำการเสริมด้วยซิลิโคนนั้น เป็นการเสริมเติมเต็มบนหลังคาตัว T ดังนั้น ผนังจมูกคดเล็กน้อยจึงไม่ค่อยมีผลกับการเสริมจมูกเท่าไหร่นัก แต่ถ้าผนังกั้นช่องจมูกคดมาก็ควรแก้ไข ซึ่งสามารถทำการแก้ไขผนังจมูกคดแล้วเสริมจมูกไปด้วยในการผ่าตัดเดียวกันได้ ที่เราเรียกว่า Septorhinoplasty ซึ่งต้องดูว่าผนังจมูกทำให้รูปทรงของจมูกภายนอกบิดเบี้ยวด้วยหรือไม่ เพราะในบางคนสันจมูกคดแล้วบิดเบี้ยว เสียรูปทรงด้วย ซึ่งต้องทำการผ่าตัดแก้ไข แต่หากบางคนผนังจมูกคดแต่รูปทรงภายนอกยังตรงเป็นปกติอยู่ก็ไม่น่ามีปัญหาครับ โดยสรุปแล้วก็คือคนที่มีผนังจมูกคดสามารถเสริมจมูกได้ ถ้าคดไม่มากก็ไม่จำเป็นต้องแก้ สามารถเสริมได้เลย แต่ถ้าคดมากควรแก้ไขให้ตรง ร่วมกับการเสริมจมูกในการผ่าตัดครั้งเดียวกันได้ครับ
นพ.ธงชัย พงศ์มฆพัฒน์
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญสาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา (หู คอ จมูก)