นอน การนอนหลับ (ตอนที่ 1)
เชื่อว่าทุกท่านได้รับการสั่งสอนมาตั้งแต่เด็กให้นอนหลับให้เพียงพอ แต่เคยสงสัยไหมคะว่า ทำไมเราต้องนอนหลับ นอนหลับเท่าไหร่จึงจะเพียงพอ และทราบไหมคะว่า “โรคเกี่ยวกับการนอนหลับ” พบได้ในทุกวัย ตั้งแต่เด็ก ผู้ใหญ่ จนวัยชรา
ทำไมคนเราถึงต้องนอนหลับ ?
คำถามนี้ยังไม่มีคำตอบแน่ชัดค่ะ แต่มีหลายทฤษฎีอยู่ในการศึกษาค้นคว้า เช่น ร่างกายของเราซ่อมแซมตนเองในช่วงหลับ สมองอาศัยช่วงหลับ เพื่อจัดเรียงความคิดและความรู้ การนอนหลับมีเพื่อลดการใช้พลังงาน และการนอนหลับมีเพื่อลดความเสี่ยงที่จะเกิดอันตรายต่อชีวิต
นอนหลับเท่าไรจึงจะเพียงพอ ?
ช่วงเวลาที่เราหลับแตกต่างกันในแต่ละช่วงอายุค่ะ เนื่องจากมีความต่างในการทำงานของฮอร์โมนและคลื่นสมองขณะหลับ ทารกแรกเกิดหลับ 16-20 ชั่วโมงต่อวัน เด็ก 10-12 ชั่วโมงต่อวัน วัยรุ่น 9-10 ชั่วโมงต่อวัน และผู้ใหญ่ 6-10 ชั่วโมงต่อวัน
การนอนหลับในวัยเด็กเป็นเรื่องจำเป็นและสำคัญ เพราะฮอร์โมนเกี่ยวกับการเจริญเติบโต (Growth Hormone) หลั่งออกมาขณะหลับ นอกจากนั้นมีการศึกษาพบว่าเด็กในวัยเรียนหากนอนหลับไม่เพียงพอจะมีผลต่อการเรียนเป็นอย่างมาก เพราะการอดนอนทำให้ไม่มีสมาธิ ง่วงนอน หลับในคาบเรียน อ่อนล้า หงุดหงิดง่าย โดยพบว่าเมื่อเด็กเหล่านี้ได้รับการรักษาและมีสุขลักษณะการนอนที่ดี ส่วนใหญ่มีผลการเรียนดีขึ้น สดใสร่าเริงขึ้น
เคยบ่นกับตนเองไหมคะ ว่าทำไมเราหงุดหงิดง่าย อารมณ์เสียบ่อยๆ ขี้ลืม นั่นอาจเป็นผลจากการนอนหลับไม่เพียงพอนะคะ หลายๆ ท่นาอาจบอกว่าไม่จริง ฉันก็หลับในช่วง 6-10 ชั่วโมงเหมือนที่หมอเขียนไว้ จะนอนไม่พอได้อย่างไร
ได้ค่ะ เพราะปริมาณชั่วโมงในการนอนหลับ ไม่ได้บ่งบอกว่าเราหลับอย่างมีคุณภาพหรือไม่ ยกตัวอย่างง่ายๆ เช่น ใช้เวลานานมากกว่าจะหลับ หลับแต่ละเมอ หลับแต่นอนกรน หลับแต่มีขาถีบไปมาตลอดคืน หลับแต่หลับๆ ตื่นๆ หรือแม้แต่การหลับไม่เป็นเวลา
คราวหน้าจะเล่าให้ฟังนะคะ ว่าความผิดปกติเกี่ยวกับการนอนหลับของผู้ใหญ่มีอะไรบ้าง และสุขลักษณะการนอนที่ถูกต้องเป็นอย่างไร แล้วพบกันนะคะ
พญ.อนุช ดุรงค์พันธุ์
แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป