พ่อแม่ต้องเข้าใจว่าลูกไม่ใช่ของเรา
ถ้าเราครอบเขา แล้วเขาไม่สามารถเป็นตัวของตัวเอง ไม่สามารถคิดเอง ทำเอง ดังนั้นเราต้องมีหลักการให้ชีวิตที่ยอดเยี่ยมแก่ลูกน้อย เหมือนดั่งต้นไม้
“เราต้องเตรียมรากให้ดี เลี้ยงด้วยความรัก ให้ลูกเห็นคุณค่าของตัวเอง ต้องเตรียมต้นให้แข็งแรง ถ้าคิดถึงแต่ตนเอง จะกลายเป็นต้นไม้แคระ ถ้าคิดถึงครอบครัว คิดถึงสังคม คิดถึงโลก จะกลายเป็นต้นไม้ใหญ่ ต้องสอนลูกให้เป็น ‘ผู้ให้’ ต้องเสริมสร้างกิ่งก้านสาขาของต้นไม้ คือ การให้ความรู้ ลูกอยากเรียนอะไร พ่อแม่ต้องส่งเสริม พ่อแม่ต้องให้โอกาส โดยไม่คาดหวัง” แนวคิดเรื่องต้นไม้นี้หมอได้มาจากคุณแม่ของหมอ ซึ่งคล้ายๆ กับฝรั่งที่ว่า “When he is young, give him root. When he grows up, give him wings” ซึ่งพ่อแม่ต้องรู้ว่าจะทำอย่างไรเพื่อให้ได้ทั้ง 2 อย่างนี้มาได้คะ
เป็นความปรารถนาสูงสุดของพ่อแม่ทุกคนค่ะ เพราะแค่ “มีความสุข” ลูกของคุณพ่อคุณแม่ ก็จะได้รับประโยชน์ที่ส่งเสริมให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นค่ะ มีการศึกษาวิจัยว่า สิ่งที่ส่งผลกับความสุขนั้นแบ่งออกได้เป็น 3 ส่วนใหญ่ๆ คือ พันธุกรรม สิ่งแวดล้อม และการเลี้ยงดูตั้งแต่เยาว์วัย
พันธุกรรม มีผลกับความสุขถึง 50% คุณพ่อคุณแม่คงเคยสังเกตเห็นใช่มั้ยคะว่า บางชนชาตินั้น รื่นเริงรื่นรมย์กันได้ตลอดเวลา ไม่ต้องมองอื่นไกล คนไทยเรานี่ละค่ะ แม้จะอยู่ในสภาวการณ์ที่ตึงเครียดมากแค่ไหน แต่เราก็มักจะได้เห็นรอยยิ้ม และความบันเทิงแฝงมาด้วยเสมอ เชื้อชาติที่มียีนแห่งความสุขอยู่ในตัวนั้น จึงนับว่าโชคดี เพราะมีความสุขได้ง่าย
สิ่งแวดล้อม ซึ่งหมายถึงการทำให้ลูกได้รับในสิ่งต่างๆ ตามความต้องการเช่น การซื้อของที่ลูกอยากได้ การตามใจลูก การพาไปในที่ที่ลูกอยากไป การให้เรียนในโรงเรียนที่ลูกอยากเรียน การสนับสนุนในสิ่งที่ไม่สมควร การเป็นจุดยืนที่ไม่เหมาะสม มีผลกับความสุขเพียง 10% และสิ่งที่จะส่งผลในการสร้างควาสุขได้สูงถึง 40% ก็คือ การเลี้ยงดู หรือเรียกอีกอย่างว่าความสุขที่สร้างได้ค่ะ
ความสุขของลูกที่คุณพ่อคุณแม่สร้างได้
• ความสุขระยะสั้น เป็นความสุขที่มักเกิดจากสภาพแวดล้อมค่ะ เช่น เงินทองข้าวของ ตำแหน่ง ชื่อเสียงเกียรติยศ ที่เมื่อได้ครอบครองเป็นเจ้าของก็จะรู้สึกดีใจ ภูมิใจ มีความสุขอยู่ระยะหนึ่ง แล้วก็หมดไปอย่างรวดเร็ว
• ความสุขที่ยั่งยืน เป็นความรู้สึกที่จะเอิบอาบซาบซึมอยู่ในหัวใจ เรียกว่าเป็นขุมพลัง ที่สามารถนำมาใช้ได้อย่างต่อเนื่องและไม่จบสิ้นค่ะ
แพทย์หญิงจิตรา วงศ์บุญสิน
กุมารแพทย์ประจำโรงพยาบาลบางปะกอก 1