ออกกำลังกายเพื่อสมอง ต้องทำมากแค่ไหน
สังคมไทยมีแนวโน้มเปลี่ยนแปลงไปสู่สังคมผู้สูงอายุมากขึ้นเรื่อยๆ ทำให้เกิดปัญหาหลายอย่าง อย่างหนึ่งคือเรื่องสุขภาพ คนไทยที่สูงวัยจะเพิ่มขึ้น มีโรคประจำตัวกันมากขึ้น เช่น โรคสมองเสื่อมที่สัมพันธ์กับอายุ ก็จะพบมากขึ้น
ในระยะหลังนี้ แวดวงวิทยาศาสตร์แพทย์ได้พูดถึงประเด็นการออกกำลังกายอยู่บ่อยๆ ว่า การออกกำลังกายนอกจากจะส่งผลดีต่อหัวใจแล้ว ยังดีต่อสมองด้วย คือ สมองเสื่อมช้าลง แต่คำถามคือ การออกกำลังกายเพื่อป้องกันโรคสมองเสื่อมจะต้องมากแค่ไหนจึงจะพอดี ไม่มากไม่น้อยเกินไป
จากการทดลองของศูนย์โรคอัลไซเมอร์ มหาวิทยาลัยแคนซัสตีพิมพ์ในวารสาร PLOS One เมื่อเดือนที่แล้วระบุว่า “การเดินเร็ววันละ 20-25 นาที (ซึ่งคนส่วนใหญ่ทำได้) สัปดาห์ละหลายครั้ง จะช่วยคงประสิทธิภาพของสมองให้อยู่กับเราได้นานๆ” การทดลองนี้ได้นำอาสาสมัครอายุ 65 ปีขึ้นไป และไม่เป็นโรคสมองเสื่อมชนิดใดๆ จำนวน 101 คน มาทดสอบความฟิตของร่างกาย พร้อมทั้งให้ทำแบบทดสอบการทำงานของสมองในแง่ต่างๆ หลังจากนั้นจึงแบ่งอาสาสมัครออกเป็น 4 กลุ่ม กลุ่มแรกเป็นกลุ่มเปรียบเทียบ ให้ดำเนินชีวิตตามปกติไม่ต้องทำอะไรพิเศษ กลุ่มที่ 2 ให้เดินเร็วสัปดาห์ละ 75 นาที (วันละ 15 นาที 5 วัน) กลุ่มที่ 3 ให้เดินเร็วสัปดาห์ละ 150 นาที (30 นาที 5 วัน) และกลุ่มที่ 4 ให้เดินเร็วสัปดาห์ละ 225 นาที (วันละ 45 นาที 5 วัน) หลังจากทำการทดลองนี้นาน 26 สัปดาห์ ผู้ทดลองก็ได้ให้ทุกคนในทุกกลุ่มมาทำการทดสอบเหมือนที่ทำก่อนการแบ่งกลุ่มอีกครั้ง
ผลการทดลองพบว่าทุกกลุ่มที่ออกกำลังกายมีการเปลี่ยนแปลง คือ ร่างกายฟิตขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ แต่เมื่อพิจารณาในแง่การใช้สมอง ผลที่ออกมาไม่เด่นมาก แต่ก็มีการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้น เช่น มีสมาธิดีขึ้น แต่ผลที่ได้นี้ ไม่มีความแตกต่างกันมากนักระหว่างกลุ่มที่เดินเร็ว 75 นาทีต่อสัปดาห์กับกลุ่มที่เดนิเร็ว 225 นาทีต่อสัปดาห์
จึงเห็นได้ว่าการออกกำลังกาย แม้ไม่มากแต่ก็สามารถช่วยเรื่องการทำงานของสมองได้ ทว่าการออกกำลังกายที่มากกว่าจะมีผลดีต่อสุขภาพในด้านอื่นๆ เช่น หัวใจและหลอดเลือด เป็นต้น
ที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ทำให้เราสรุปได้ว่า การออกกำลังกายแบบแอโรบิกเพียง 75 นาทีต่อสัปดาห์ (ครึ่งหนึ่งของ 150 นาทีที่แนะนำกันในปัจจุบัน) ก็สามารถส่งผลดีต่อสมองในแง่สมาธิ ความคิด และความจำดีขึ้น แต่จะถึงกับป้องกันโรคสมองเสื่อม เช่น อัลไซเมอร์หรือไม่นั้น เป็นเรื่องที่ยังคงต้องศึกษากันต่อไป ในระหว่างที่รอนี้อย่างน้อยเราก็ได้ความรู้เพิ่มเติมขึ้นมาอีกอย่างหนึ่งว่า การเดินเร็วอย่างน้อยวันละ 20-25 นาทีนั้น ส่งผลดีต่อสมองแน่นอน และเป็นสิ่งที่เกือบทุกคนทำได้ไม่ยาก