กีฬาปีนเขา ท้าทาย ได้แขนเข่าแข็งแรง
เชื่อไหมคะว่าเราสามารถดึงศักยภาพของตัวเองออกมาได้ด้วยการออกกำลังกายหรือเล่นกีฬา
หลายคนอาจมองว่ากีฬาปีนผาไต่เขาหรือหน้าผานั้น น่าหวาดเสียวแต่กีฬาประเภทนี้ก็ช่วยดึงความกล้ามและศักยภาพของเราออกมาได้ แถมยังช่วยฟิตกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะแขนและเข่า เพราะต้องใช้กำลังอย่างต่อเนื่อง จึงอาจไม่เหมาะกับผู้สูงอายุ เด็กอายุต่ำกว่า 7 ขวบ ผู้ที่แขนบาดเจ็บ คนกลัวความสูงผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงและโรคหัวใจ
กีฬาปีนผา แบ่งออกเป็นหลายประเภท ดังนี้
1.ฟรีไคลมบ์ (Free Climb) หรือโซโลไคลมบ์ (Solo Climb) เป็นการปีนโดยไม่มีอุปกรณ์ป้องกัน นักปีนต้องประเมินความสามารถของตัวเองให้ดี เพื่อตัดสินใจเลือกระดับความสูงที่ปีนได้ เพราะหากพลาดตกลงมาอาจทำให้เสียชีวิตได้
2.เทนดิชันนัลไคลมบ์ (Traditional Climb) เป็นการปีนที่มีระบบป้องกันภัย โดยผู้ปีนต้องมีทักษะการปีนผาและความรู้ความเชี่ยวชาญเกี่ยวกับอุปกรณ์ในการปีนผา ตำแหน่งการติดตั้งจุดป้องกันอันตราย เพราะนักปีนผาจะต้องค่อยๆ ปีนและติดตั้งระบบป้องกันภัยนี้ขึ้นไปเรื่อยๆ ตามเส้นทางที่ปีน ซึ่งต้องใช้สมาธิสูงมาก
3.สปอร์ตไคลมบ์ (Sport Climb) เป็นการปีนที่มีระบบป้องกันภัยเช่นเดียวกันกับแบบเทรดิชันนัลไคลมบ์ เพียงแต่ว่าสปอร์ตไคลมบ์จะติดอุปกรณ์ช่วยในการปีนไว้บนก้อนหินอย่างถาวร นักปีนเพียงนำส่วนที่ยึดตัวไปติดเข้ากับอุปกรณ์ที่ติดไว้ตามเส้นทาง สปอร์ตไคลมบ์จึงได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก เพราะช่วยให้นักปีนหน้าใหม่สามารถปีนไปถึงจุดใหม่ๆ ได้ง่ายขึ้น
นอกจากนี้สปอร์ตไคลมบ์ยังได้รับการดัดแปลงมาเป็นการปีนหน้าผ้าจำลอง ซึ่งเป็นกีฬาที่แพร่หลายอยู่ในเมืองขณะนี้อีกด้วย
รู้จักอุปกรณ์ช่วยปีนผา
เรามารู้จักอุปกรณ์ในการปีนผากันค่ะ มีดังนี้
• ฮาร์เนสส์ (Harness) หรือสายรัดสะโพก
• คาราไบเนอร์ (Carabiner) เป็นห่วงเหล็กอะลูมิเนียมหรืออัลลอย
• ควิกดรอว์ (Quickdraw) คือ เชือกไนลอนสั้นๆ ซึ่งมีคาราไบเนอร์เกี่ยวอยู่ตรงปลายทั้งสองข้าง
• อุปกรณ์บีเลย์ (Belay Device) ใช้สำหรับผ่อนเชือกและควบคุมความเร็วในการโรยตัว
• รองเท้าปีนผา เป็นรองเท้าพื้นเรียบไม่มีดอกยาง หัวรองเท้าแคบเพื่อให้สอดเท้าเข้าไปในช่องหินได้สะดวก
• แมกนีเซียมคาร์บอเนต หรือผงชอล์ก เป็นผงคล้ายแป้ง ใส่ในถุงผ้าแล้วนำไปห้อยไว้ด้านหลังของนักปีนผา
• เชือกสำหรับปีนผา (Kemmantle Robe) เป็นเชือกลักษณะพิเศษที่มีความเหนียวไม่ยืดตัวง่าย สามารถรับแรงดึงได้ถึง 2 ตัน
เทคนิคสำหรับมือใหม่
สำหรับมือใหม่ไม่ต้องกังวลใจค่ะ เพราะการฝึกปีนผาในแต่ละแห่งจะมีเจ้าหน้าที่ดูอย่างใกล้ชิด เรามาดูเทคนิคเบื้องต้นในการปีนผากัน ศูนย์บริการกีฬา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ แนะนำไว้ว่า
• ควรอบอุ่นร่างกายและตรวจสอบอุปกรณ์ก่อนเริ่มการปีนผา สำหรับมือใหม่ ต้องมีผู้ชำนาญการเป็นผู้ช่วยทุกครั้ง และทั้งสองฝ่ายจะต้องเอาใจใส่ซึ่งกันและกัน คอยฟังสัญญาณจากฝ่ายตรงข้ามเพื่อความปลอดภัยของผู้ปีนผา
• เงื่อนเลขแปดสำคัญมาก นักปีนผาต้องผูกให้ถูกวิธีและตรวจเช็กให้แน่ใจ
• สวมหมวกกันน็อก ตลอดเวลาที่ปีนผา
• ควรสวมใส่รองเท้าสำหรับปีนผาเท่านั้น เพราะจะช่วยให้นิ้วเท้ายึดติดกับซอกหินได้
• ขณะปีน ถ้ารู้สึกเหนื่อยสามารถหยุดพักได้ ไม่จำเป็นต้องรีบร้อนปีนให้ถึงจุดหมาย
• อย่าก้มลงมองพื้นด้านล่าง ให้มองเฉพาะจุดที่มือเราจะยึดจับไว้เท่านั้น โดยใช้สติและไหวพริบในการตัดสินใจให้ดี
• อย่าปล่อยมือที่เป็น Break Hand ออกจากเชือกเป็นอันขาด
• อย่าเหยียบเชือกและอุปกรณ์ปีนผา
การปีนผานอกจากจะสร้างความสนุกและสุขภาพให้แก่ผู้ปีนแล้ว ยังจัดเป็นกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่ไม่ก่อให้เกิดมลภาวะและความเสียหายใดๆ ทั้งสิ้น ส่วนใครที่ชื่นชอบการปีนหน้าผาจำลองนั้น ปัจจุบันในยิมหรือฟิตเนสใหญ่ๆ ก็เปิดให้บริการ
ผู้เขียนเชื่อเหลือเกินว่า หากเราเปิดใจยอมรับและหมั่นฝึกฝนการออกกำลังกายหรือเล่นกีฬาชนิดใดก็แล้วแต่ ย่อมเกิดประโยชน์ต่อผู้ฝึกอย่างแน่นอน และสามารถนำข้อดีนี้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ด้วย
สถานที่ปีนเขาหรือหน้าผาธรรมชาติในเมืองไทยมีดังนี้
1.หาดไร่เลย์ จังหวัดกระบี่
2.ถ้ำเขาปูน จังหวัดกาญจนบุรี
3.สวนสาธารณะบางทุ่งแสง จังหวัดสระบุรี
4.เขากะโหลก ปราณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
ครูกาญจน์ พันธรักษ์
อดีตนักกรีฑา ทีมชาติชุดซีเกมส์