ค้นหา มะเร็ง เจอเร็วรักษาได้
Q : อยากรู้ค่ะว่า มีวิธีสังเกตว่าตัวเองผิดปกติ และเสี่ยงเป็นมะเร็งไหมคะ เพราะรู้สึกว่าปัจจุบันคนเป็นมะเร็งกันมากกว่าขึ้น จนรู้สึกกลัวค่ะ
A : โรคมะเร็งเป็นโรคซึ่งเกิดมีเซลล์ผิดปกติขึ้นในร่างกาย เมื่อร่างกายได้รับสิ่งก่อมะเร็ง เช่น สารเคมี ไวรัส รังสี สิ่งเหล่านี้จะทำให้เซลล์เกิดการเปลี่ยนแปลง และในที่สุดเซลล์ปกติก็จะกลายเป็นเซลล์มะเร็ง ถ้าระบบภูมิต้านทานของร่างกายไม่สามารถทำลายเซลล์นั้นได้ เซลล์มะเร็งก็จะแบ่งตัวอย่างรวดเร็ว กลายเป็นก้อนมะเร็งต่อไป หากร่างกายควบคุมไม่ได้ ก็จะลุกลามและแพร่กระจายได้ทั่วร่างกาย ส่งผลให้เซลล์ปกติของเนื้อเยื่อ ตลอดจนอวัยวะต่างๆ ทำงานไม่ได้ และมีอาการต่างๆ ขึ้น
และเมื่อเป็นมะเร็งของอวัยวะสำคัญ หรือ มะเร็งแพร่กระจายเข้าอวัยวะสำคัญได้แก่ ปอด ตับ สมอง ไต กระดูก และไขกระดูก อวัยวะเหล่านั้นจะล้มเหลว ไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ เป็นสาเหตุให้เสียชีวิตในที่สุด สำหรับสัญญาณอันตราย 7 ประการ ที่ควรรีบมาพบแพทย์ ได้แก่ มีเลือดหรือสิ่งผิดปกติออกจากร่างกาย เช่น มีตกขาวมากเกินไป, มีก้อนหรือตุ่ม เกิดขึ้นที่ใดที่หนึ่งของร่างกาย และก้อนนั้นโตเร็วผิดปกติ, มีแผลเรื้อรัง, มีการถ่ายอุจจาระปัสสาวะ ผิดปกติหรือเปลี่ยนไปจากเดิม, เสียงแหบ ไอเรื้อรัง, กลืนอาหารลำบาก เบื่ออาหาร น้ำหนักลด, มีการเปลี่ยนแปลงของหูด ไฝ ปาน เช่น โตผิดปกติ
การตรวจคัดกรองโรคมะเร็ง (Cancer Screening) เป็นส่วนหนึ่งของการตรวจค้นหาโรคมะเร็งระยะแรก เริ่มในผู้ที่ยังไม่มีอาการของโรค สามารถทำได้หลายวิธี เช่น การตรวจร่างกายด้วยตนเองและโดยแพทย์, การตรวจทางห้องปฏิบัติการ เช่น การตรวจเลือด ปัสสาวะ อุจจาระ และเสมหะ, การตัดชิ้นเนื้อที่สงสัยส่งตรวจทางพยาธิวิทยา, การตรวจทางรังสี เช่น การเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์ การเอ็กซเรย์เฉพาะอวัยวะ และการตรวจทางเวชศาสตร์นิวเคลียร์, การตรวจโดยใช้เครื่องมือพิเศษส่องกล้องโดยตรง เช่น การตรวจลำไส้ใหญ่ ทวารหนัก กระเพาะอาหารและลำคอ เป็นต้น
ทั้งนี้การตรวจวินิจฉัยโรคมะเร็งควรขึ้นอยู่กับ ความเสี่ยงของการเกิดโรคมะเร็งเฉพาะรายบุคคล การตรวจคัดกรองโรคมะเร็งเป็นการตรวจเบื้องต้นที่ใช้กับผู้ที่ยังไม่มีอาการ เพื่อประเมินว่ามีผู้ใดบ้างที่มีความเสี่ยงมากกว่าบุคคลทั่วไป โดยการตรวจคัดกรองสำหรับโรคมะเร็งต่างๆ (Screening for Specific Cancers) เป็นวิธีที่ได้รับการยอมรับและมีประโยชน์อย่างมาก
อย่างไรก็ตาม โรคมะเร็งมีสาเหตุมาจากหลายปัจจัยด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็นปัจจัยด้านพันธุกรรม หรือการดำเนินชีวิตที่ไม่ถูกสุขลักษณะ ทว่าเราสามารถใช้ชีวิตอย่างมีภูมิต้านทานแบบง่ายๆ เพื่อป้องกันการเกิดโรคมะเร็ง โดยเริ่มต้นจากการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย เสริมสร้างความแข็งแรงด้วยการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ทำจิตใจให้แจ่มใส และสิ่งที่สำคัญที่สุด คือ การ “ลด” ความเสี่ยงในการเกิดโรคด้วยการ “ค้นหา” ให้พบสิ่งผิดปกติโดยเร็วที่สุด โดยการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งตั้งแต่อายุ 30 ปี ซึ่งการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งนั้น มีหลายวิธี ล้วนแล้วแต่เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพและได้ผลดีในการป้องกัน และรักษาได้ทันท่วงที
ศ.พิเศษ นพ.ธีรวุฒิ คูหะเปรมะ
ผู้อำนวยการโรงพยาบาลวัฒโนสถ