สอนให้ลูกรู้จักหน้าที่ของตนเอง
หลายๆ ครอบครัวคงจะเคยมีการให้คำมั่นสัญญากับลูกไว้ว่าหากลูกๆ ทำอะไรสำเร็จคุณพ่อหรือคุณแม่ก็จะให้สิ่งนั้นสิ่งนี้ เช่น ถ้าลูกทำคะแนนสอบได้ที่ 1 หรือได้เกรด 4 ทุกวิชา ลูกก็จะได้ของเล่นที่ขอไว้ หรือจะได้ไปเที่ยวในสถานที่ที่เขาโปรดปรานเป็นพิเศษ เป็นต้น วิธีการดังกล่าวถือเป็นการส่งเสริมให้เด็กทำความดีโดยมีรางวัลเป็นตัวกระตุ้น อย่างไรก็ดี วิธีการช่วยส่งเสริมให้เด็กรู้จักสำนึกในหน้าที่ของตนอย่างมีความรับผิดชอบด้วยนั้นสามารถทำได้โดยชี้ให้เด็กเห็นถึง “ผล” ของการไม่รักษาสัญญา หรือไม่รู้จักในหน้าที่ของตนเอง ผู้ปกครองอาจใช้วิธีการตามแบบดังต่อไปนี้ได้ค่ะ
• พูดคุยกับลูกถึงผลกระทบต่อบุคคลอื่นหากงานที่ได้รับมอบหมายไม่เสร็จสิ้น โดยตั้งคำถามว่า “เป็นการยุติธรรมหรือไม่ที่จะให้ผู้อื่นทำงานแทนเรา?” และเรียกได้ว่าเป็นการ “รับผิดชอบต่อหน้าที่หรือไม่?”
• พูดคุยกันในหมู่สมาชิกครอบครัวเกี่ยวกับหน้าที่ที่สมาชิกในครอบครัวได้รับมอบหมาย โดยตั้งคำถามว่า “แต่ละคนน่าจะทำหน้าที่เฉพาะส่วนที่ตัวเองชอบได้หรือไม่?”
กรณีเด็กๆ ส่อเค้าว่าจะไม่ทำตามหน้าที่ๆ ได้รับมอบหมาย ให้ยกตัวอย่างสถานการณ์แล้วตั้งคำถามกับเด็กๆ เช่น
• จะเกิดอะไรขึ้นหากพ่อแม่ตัดสินใจว่าจะไม่ไปซื้อของชำที่ซูเปอร์มาร์เก็ต หรือจะไม่ทำอาหาร?
• จะเกิดอะไรขึ้นหากตำรวจจราจรตัดสินใจจะไม่โบกรถบนท้องถนน หรือคนเก็บขยะหยุดทำงาน?
นอกจากนี้สมาชิกในครอบครัวยังสามารถช่วยกันคิดถึงตัวอย่างอื่นๆ ได้อีก จะเห็นได้ว่าการสอนให้เด็กๆ เรียนรู้ถึง “ผล” แห่งการกระทำโดยยกตัวอย่างเหตุการณ์ในชีวิตประจำวันที่สามารถเข้าใจได้ง่ายนั้นจะช่วยย้ำเตือนให้เด็กๆ รู้จักความรับผิดชอบต่อหน้าที่ได้มากขึ้น หากประพฤติปฏิบัติตนจนเป็นนิสัยแล้ว เด็กๆ จะเติบโตด้วยความรับผิดชอบทั้งการกระทำและคำพูดของตนเองต่อผู้อื่นค่ะ
กิจกรรมเสริม
ลองเปลี่ยนงานบ้านให้เป็นเรื่องสนุกดูบ้าง เริ่มจากกำหนดเวลาของการทำงานบ้านแต่ละชิ้น จากนั้นจับเวลาดูว่าสมาชิกแต่ละคนจะทำงานเสร็จภายในเวลาที่กำหนดหรือไม่ เพิ่มความสนุกให้กับกิจกรรมนี้ด้วยการใส่เสียงเพลงเข้าไประหว่างการทำงานเพื่อช่วยให้งานเสร็จลุล่วงแถมยังรวดเร็วอีกด้วย
ข้อมูลอ้างอิง Preschool Mega Skills
ฉบับแปลโดย ดร.สายฤดี วรกิจโภคาทร