สารสกัดขมิ้นชัน แคปซูล
ขมิ้นชันหรือชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Curcuma longa Linn. เป็น สมุนไพรที่ปลูกขึ้นทั่วไปในประเทศไทย เหง้าขมิ้นชัน (Turmeric) ใช้ประโยชน์ได้ทั้งเป็นอาหาร เครื่องสำอาง และยารักษาโรค ขมิ้นชัน เป็นส่วนผสมสำคัญของผงกระหรี่ที่ใช้ทำแกงกระหรี่ ข้าวหมกไก่ และ ใช้แต่งสีอาหาร เช่น มัสตาร์ด เนย มาร์การีน ส่วนเครื่องสำอางนิยม ใส่ขมิ้นชันลงในสบู่และครีมบำรุงผิว สำหรับการใช้ประโยชน์ด้านยา ที่เรารู้จักกันดีคือ แคปซูลขมิ้นชันใช้รักษาอาการแน่นจุกเสียด โดยใน แคปซูลดังกล่าวจะบรรจุผงขมิ้นชันแห้ง 250 ม.ก. ซึ่งมีสารสำคัญได้แก่ น้ำมันหอมระเหยไม่น้อยกว่า 6% และสารที่มีสีเหลืองส้มคือ เคอร์คูมินอยด์ (Curcuminoids) ไม่น้อยกว่า 5% (หรือ 12.5 ม.ก. แคปซูล)ใช้รับประทานครั้งละ 2-4 แคปซูล วันละ 4 เวลา
มีการศึกษาวิจัยในต่างประเทศ พบว่าสารเคอร์คูมินอยด์ ในขมิ้นชัน มีฤทธ์ิที่เป็นประโยชน์ต่างๆ มากมาย เช่นฤทธ์ิต้านอนุมูลอิสระ ฤทธ์ิลด การอักเสบ ฤทธ์ิลดคอเลสเตอรอลในเลือด ฤทธ์ิป้องกันตับจากสารพิษ และฤทธิ์ป้องกันการเกิดมะเร็ง เป็นต้น ซึ่งจะต้องรับประทาน เคอร์คูมินอยด์ในปริมาณมากเพื่อที่จะได้รับผลดังกล่าว ดังนั้นถ้า ต้องรับประทานแคปซูลขมิ้นชันที่ไม่ได้สกัดจะต้องรับประทานจำนวน หลายสิบแคปซูลต่อวัน สถาบันวิจัยและพัฒนา องค์การเภสัชกรรม จึงได้พัฒนาวิธีการสกัดเคอร์คูมินอยด์ จากขมิ้นชัน ผลิตเป็นแคปซูล โดยควบคุมให้แต่ละแคปซูลมีสารเคอร์คูมินอยด์ 250 ม.ก.ซึ่งจะทำ ให้ลดจำนวนแคปซูล ในการรับประทานผู้ป่วยได้รับ เคอร์คูมินอยด์ ในปริมาณที่สม่ำเสมอและลดกลิ่นของขมิ้นชันเนื่องจากได้สกัด เอาน้ำมันหอมระเหยออกไปสารสกัดขมิ้นชันขององค์การเภสัชกรรม ได้ผ่านการทดสอบว่ามีฤทธ์ิต้านอนุมูลอิสระและยังได้ผ่านการทดสอบ ความปลอดภัยในสัตว์ทดลองจากสถาบันวิจัยสมุนไพรกรมวิทยา ศาสตร์การแพทย์
สำหรับการทดลองทางคลินิกในผู้ป่วยธาลัสซีเมีย เริ่มจาก ดร.รัชนีกร กัลล์ประวิทธ์ นพ.นพดล ศิริธนารัตนกุล และคณะจาก คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาลได้ทดลองให้ผู้ป่วยเบต้า ธาลัสซีเมีย/ฮีโมโกลบินอี รับประทานแคปซูลสารสกัดขมิ้นชัน วันละ 2 แคปซูล ติดต่อกัน นาน 3 เดือน พบว่าช่วยลดภาวะที่มีอนุมูลอิสระ สูง (oxidative stress) ลงได้ 2 การทดลองต่อมาโดย นพ.อิศรางค์ นุชประยูร และคณะ จากคณะแพทยศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พบว่าเมื่อให้แคปซูลสารสกัดขมิ้นชันวันละ 2 แคปซูลแก่ผู้ป่วย ธาลัสซีเมียเด็กชนิดเบต้าธาลัสซีเมีย/ฮีโมโกลบินอี พบว่าผู้ป่วย 5 คนในจำนวนทั้งหมด 8 คน มีอายุของเม็ดเลือดแดงนานขึ้น 3 ซึ่งใน การทดลองทั้งสองไม่พบอาการข้างเคียงใดๆที่เกิดจากแคปซูลสารสกัดขมิ้นชัน นอกจากนี้ผลการศึกษาในหลอดทดลองของ ดร.สมเดช ศรีชัยรัตนกุล และคณะ จากคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ แสดงให้ เห็นว่าเคอร์คูมินอยด์สามารถลดระดับของเหล็กรูปที่ไม่ได้จับกับ ทรานสิเฟอร์ริน(non-transferrin bound iron, NTBI) ในพลาสม่า ของผู้ป่วยโรคธาลัสซีเมียชนิดเบต้าธาลัสซีเมีย และยังเสริมฤทธิ์ ของยาขับเหล็กในการลดเหล็กรูป NTBI ได้อีกด้วย 4 ขณะนี้ยังมีการ ศึกษาวิจัยทางคลินิกเรื่องการใช้แคปซูลสารสกัดขมิ้นชันในผู้ป่วย ธาลัสซีเมีย ในหลายโรงพยาบาล
ดร.ชฎา พิศาลพงศ์
ขอขอบคุณข้อมูลจาก thalassemia.or.th