Haijai.com


ภาวะสายตาสูงอายุจำเป็นต้องแก้ไขหรือไม่


 
เปิดอ่าน 3709

แก้ไข สายตาสูงอายุ

 

 

หลักจากอายุย่างเข้าเลขสี่ได้ไม่เท่าไหร่เพื่อนร่วมงานมักได้ยินคุณสมหมายบ่นอยู่บ่อยๆ ว่า “มึนไปหมดแล้วทำอย่างไรดี แว่นสายตาที่เคยใช้ประจำเดิมก็เห็นชัดดี แต่ตอนนี้ใส่อ่านหนังสือไม่ได้เลย ทั้งไม่ชัด ทั้งปวดตา” เกิดอะไรขึ้นกับคุณสมหมาย ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น

 

 

ภาวะแบบนี้พบได้ในคนสายตาสั้นที่มีอายุประมาณ 40 ปีขึ้นไป เรียกว่าผู้นั้นมีสายตาสั้นเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว เมื่ออายุ 40 ปี กำลังเพ่งในการดูภาพระยะใกล้เสื่อมไป ทำให้มองใกล้ไม่เห็น คำว่าสายตายาวที่ใช้ในที่นี้ผิดความจริงไป ที่ถูกควรเรียกว่า “มีสายตาสูงอายุ” ต้องใช้เลนส์แว่นตาช่วยในการมองระยะใกล้ ด้วยเหตุที่เลนส์ที่ใช้เป็นเลนส์นูน หรือที่เรียกว่ามีกำลังบวกเหมือนคนสายตายาวจริงๆ กล่าวคือ สายตายาวพบได้ทุกอายุตั้งแต่เด็กเล็กเป็นต้นไป และต้องแก้ด้วยเลนส์บวกโดยต้องใช้แว่นตลอดเวลาทั้งมองไกลและมองใกล้ ส่วนสายตาสูงอายุต้องแก้ด้วยเลนส์บวกเช่นเดียวกัน แต่ใช้เฉพาะเวลามองใกล้ และพบในผู้มีอายุ 40 ปีขึ้นไปเท่านั้น แทบจะกล่าวได้เลยว่า หากเรามีอายุตั้งแต่ 40 ปีขึ้นไป บางคนอาจเร็วกว่านี้ คือ 37 ปี หรือบางคนอาจจะมากกว่านี้ คือ 40 กว่าปี จะต้องมีภาวะสายตาสูงอายุทั้งนั้น

 

 

ภาวะตาสูงอายุจำเป็นต้องแก้ไขหรือไม่

 

ความจำเป็นต้องแก้ไขหรือไม่ขึ้นอยู่กับว่าต้องใช้สายตาในการมองใกล้หรือไม่ หากไม่ใช้สายตามองวัตถุใกล้ๆ เช่น เย็บผ้าอ่านหนังสือ และอื่นๆ ก็ไม่จำเป็นต้องแก้ไข ดังจะเห็นว่าผู้อายุบางท่านไม่เคยใช้แว่นสายตาเลย สำหรับผู้มีสายตาสูงอายุที่ต้องใช้สายตามองใกล้จะแก้ไขอย่างไร ขอแยกเป็น 3 ประเภท คือ

 

1.ผู้มีสายตาปกติหรือไม่เคยใส่แว่นสายตามาก่อน แก้ไขภาวาสยตาสูงอายุโดยวิธีการดังนี้

 

วิธีการ
ข้อดี
ข้อเสีย
ส่วนแว่นตาที่ใช้เลนส์ชั้นดียว (monofocus reading glass) ซึ่งเลนส์มีแค่โฟกัสเดียว สวมแว่นตานี้เฉพาะเวลามองใกล้
 ราคาถูก หาซื้อง่าย
 ไม่ต้องพิถีพิถันในการประกอบเลนส์
 ไม่สามารถมองไกลได้ เมื่อสวมแว่นที่ใช้เลนส์แบบนี้ จึงไม่เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องใช้สายตาใกล้-ไกลในเวลาใกล้เคียงกัน เช่น ครูที่ต้องมองดูเด็กไปพลาง อ่านหนังสือไปพลาง
สวมแว่นตาที่ใช้เลนส์สองชั้น (bifocuslens) โดยด้านบนให้โฟกัสระยะไกล (กำลังต่ำ) ส่วนด้านล่างให้โฟกัสระยะใกล้ (กำลังสูง)
 เห็นชัดทั้งมองใกล้และไกล
 เป็นเลนส์ที่มีรอยต่อ ซึ่งบ่งบอกอายุผู้ใช้ว่าเป็นผู้สูงอายุ ทำให้บางคนไม่ชอบ
 การเปลี่ยนเวลามองไกลแล้วมามองใกล้ จะเห็นภาพเหมือนก้าวกระโดด ทำให้อาจก้าวพลาดเวลาลงบันใด
 การประกอบเลนส์เข้ากับกรอบต้องใช้ความพิถีพิถัน ต้องให้จุดโฟกัสเลนส์ไกล-ใกล้ อยู่ในที่ถูกต้อง
สวมแว่นตาที่ใช้เลนส์หลายชั้นไร้รอยต่อ (progressive lens) ซึ่งมีหลายโฟกัส โดยจะค่อยๆ เพิ่มกำลังจากบนมองไกล (กำลังต่ำ) 20 ฟุตขึ้นไป ลงมาเป็น 10 ฟุต 8 ฟุต จนถึง 1 ฟุต (กำลังสูง)
 ไร้รอยต่อ เหมือนเลนส์แว่นตาทั่วไป ไม่ใช่แว่นผู้สูงอายุ
 ภาพที่เห็นไม่กระโดดเหมือเลนส์สองชั้น เนื่องจากกำลังเลนส์ที่ลดหลั่นกันลงมา
 เห็นได้ชัดทุกระยะ เหมาะกับผู้ที่ต้องการใช้สายตาหลายระยะ เช่น มองไกล มองบนหิ้ง มองจอ คอมพิวเตอร์ อ่านหนังสือ เป็นต้น
 ราคาแพง
 ต้องใช้เวลาปรับเข้ากับแว่น
 ภาพด้านข้างมักจะบิดเบี้ยว
 กระบวนการประกอบต้องทำโดยช่างผู้ชำนาญ และคำนึงถึงขนาด รูปร่างของกรอบ ระยะของเลนส์ต่างๆ

 

 

2.ผู้ที่มีแว่นสายตาสั้น หรือสายตาสั้น เอียงอยู่เก่า เป็นผู้ที่ใช้แว่นสายตามองไกลประจำ เมื่อายุมากขึ้น การเป็นผู้ที่ใช้แว่นสายตามองไกลประจำ เมื่ออายุมากขึ้น การเพ่งทำได้ไม่ดี มองใกล้จึงไม่ชัด อาจแก้ไขโดย

 

 

 ใช้วิธีถอดแว่นเวลามองใกล้ ในกรณีที่กำลังสายตาสั้นที่มีอยู่เดิม กับกำลังสายตาสูงอายุที่เกิดใหม่มีขนาดเท่ากัน หรือใกล้เคียงกัน เช่น หากมีสายตาสั้นเดิม 100 เรียกว่า ลบ 100 และถ้ามีสายตายาว บวก 100 จะพบว่า เวลามองใกล้ควรใส่แว่น 0 พอดี (ผลรวมของ -100 และ +100) นั่นคือเวลามองใกล้ไม่ต้องใช้แว่นเลย ผู้ป่วยกลุ่มนี้อาจใช้วิธีถอดแว่นออกเวลามองใกล้

 

 

 ทำแว่นตามองไกลอันหนึ่ง มองใกล้อันหนึ่ง สำหรับผู้มีสายตาสั้นที่เมื่อบวกลบกับขนาดสายตายาวแล้วไม่เป็น 0 อาจทำแว่นตามองไกลอันหนึ่ง มองใกล้อันหนึ่ง แต่อาจจะไม่สะดวกเมื่อต้องเปลี่ยนแว่นสลับไปมาเวลามองไกล และมองใกล้

 

 

 ทำแว่นมองไกล-ใกล้ในอันเดียวกัน สำหรับผู้ที่ไม่สะดวกเมื่อต้องเปลี่ยนแว่นเวลาจะอ่านหนังสือ สามารถทำเป็นเลนส์สองชั้นหรือเลนส์หลายชั้นไร้รอยต่อเช่นเดียวกับผู้ป่วยในกลุ่มแรก

 

 

3.ผู้ที่ใช้คอนแทคเลนส์เป็นประจำ สำหรับผู้ที่ใช้คอนแทคเลนส์ แก้ไขสายตาสั้นเป็นประจำอยู่แล้ว หากมีสายตาสูงอายุขึ้นมา อาจแก้ไขโดย

 

 

 ใช้แว่นผู้สูงอายุเวลามองใกล้ คือยังคงใช้คอนแทคเลนส์ตามปกติ เวลาจะมองจึงนำแว่นมาใช้ ซึ่งจะเป็นแว่นแบบเดียวกับผู้ป่วยในกลุ่มที่ใช้เลนส์ชั้นเดียว เวลามองไกลต้องเอาแว่นออก ใช้แต่คอนแทคเลนส์

 

 

 ใช้คอนแทคเลนส์ชนิดสองชั้น ปัจจุบันไม่ค่อยนิยม เพราะมีกำลังค่อนข้างจำกัด (ไม่ได้มีทุกขนาด และภาพที่ได้ไม่สู้จะคมชัดนัก)

 

 

 ใช้แว่นตาเลนส์สองชั้น

 

 

 งดใช้คอนแทคเลนส์ หันมาใช้แว่นตาเลนส์สองชั้นหรือเลนส์หลายชั้นไรรอยต่อ เช่น ในผู้ป่วยกลุ่มที่ใช้แว่นมองไกล-ใกล้ ในอันเดียวกัน

 

 

 ใช้ monovision ผู้ป่วยบางรายอาจพิจารณาการใช้ monovision คือใช้คอนแทคเลนส์มองไกลในตาที่ดีกว่า และลดกำลังคอนแทคเลนส์ ในตาอีกข้าง คือ เลือกกำลังคอนแทคเลนส์ที่ใช้ดูใกล้ ผู้ป่วยกลุ่มนี้มองไกลใช้ตาข้างเด่นมากกว่า มองใกล้ใช้ตาด้อยมากกว่า วิธีนี้เหมาะสำหรับคนทั่วไปที่ไม่ได้ใช้สายตาละเอียดมาก และอาจใช้ไม่ได้ในบางคน

 

 

ทั้งหมดที่กล่าวเป็นการใช้แว่นแก้ไขสายตาสูงอายุ ปัจจันยังมีการผ่าตัดเพื่อรักษาสายตาสูงอายุด้วยวิธีต่างๆ อีกหลายวิธี ซึ่งคงต้องมีปัจจัยเสี่ยงของการทำอยู่บ้าง และยังไม่ค่อยนิยมในบ้านเรา

 

 

ศ.พญ.สกาวรัตน์ คุณาวิศรุต

จักษุแพทย์

(Some images used under license from Shutterstock.com.)