บรรเทาอาการท้องเสีย อาหารเป็นพิษ ด้วยเมดิซินอล ชาร์โคล
ท้อเสียหรืออุจจาระร่วง หมายถึง การถ่ายอุจจาระมากกว่าวันละ 3 ครั้ง หรือถ่ายเป็นมูกปนเลือดมากกว่า 1 ครั้ง โดยอาจมีสาเหตุมาจากการติดเชื้อโรค เช่น บริโภคอาหารที่มีเชื้อแบคทีเรีย ไวรัสหรือเชื้อปาราสิตปนเปื้อน หรืออาจมีสาเหตุมาจากปัจจัยอื่น เช่น ยาและสารพิษ
โดยปกติท้องเสียเฉียบพลันมักจะหายได้เองภายใน 7 วัน การรักษาเน้นไปที่การให้สารน้ำทดแทนให้เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย จึงควรประเมินความรุนแรงจากปริมาณการขาดน้ำ ซึ่งมีอยู่ 3 ระดับ
• ขาดน้ำน้อย (Mild dehydration) ระดับการสูญเสียน้ำร้อยละ 5 ของน้ำหนักตัว มักมีอาการอ่อนเพลียเล็กน้อย กระหายน้ำ
• ขาดน้ำปานกลาง (Moderate dehydration) ระดับการสูญเสียน้ำร้อยละ 10 ของน้ำหนักตัว ผู้ป่วยจะรู้สึกอ่อนเพลียมากขึ้น กระหายน้ำ ลิ้นแห้ง ตาลึก ชีพจรเร็ว ความดันโลหิตต่ำ
• ขาดน้ำรุนแรง (Severe dehydration) ระดับการสูญเสียน้ำมากกว่าร้อยละ 10 ของน้ำหนักตัวจะอ่อนเพลียมาก ตาลึก ชีพจรเบาเร็ว ความดันโลหิตตก ซึมลงและหมดสติ
นอกจากนี้ยังร่วมกับการรักษาตามอาการ เช่น ให้ยาแก้อาเจียน ยาแก้ปวดท้อง ยาลดไข้ ใช้เมดิซินอล ชาร์โคลเพื่อดูดซับสารพิษ และการให้ยาปฏิชีวนะเพื่อฆ่าเชื้อโรคในระบบทางเดินอาหารที่เป็นสาเหตุ ไม่แนะนำให้รับประทานยาหยุดถ่าย เนื่องจากจะทำให้เชื้อโรคสะสมในลำไส้ ส่วนการรับประทานยาปฏิชีวนะควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์
เมดิซินอล ชาร์โคล (Medicinal Charcoal) หรือผงถ่านทางการแพทย์
เป็นยาที่มีใช้มานานในต่างประเทศ เช่น ประเทศเยอรมนี ในประเทศไทยก็มีการใช้ในทางการแพทย์ สำหรับรักษาอาการท้องเสีย อาหารเป็นพิษ ใช้เพื่อดูดซับสารพิษ ช่วยให้ร่างกายกำจัดของเสียในระบบทางเดินอาหารได้เร็วขึ้น หลังจากรับประทานยานี้แล้ว ยาจะถูกขับออกมาทางอุจจาระพร้อมกับสารพิษ ทำให้อุจจาระมีสีดำ ผู้ป่วยสามารถเลือกรับประทานได้ เมื่อต้องการรักษาอาการท้องเสียระดับอ่อนหรือปานกลาง โดยมีข้อแนะนำในการใช้ ดังนี้
• รับประทานตอนท้องว่าง
• ถ้าต้องรับประทานยาฆ่าเชื้อหรืออาหารอื่น ควรเว้นระยะห่าง 2 ชั่วโมง เพื่อไม่ให้เมดิซินอล ชาร์โคลไปดูดซึมยาดังกล่าว ทำให้ประสิทธิภาพในการรักษาลดลง
• ใช้ยาตามคำแนะนำของแพทย์
• งดการรับประทานยาร่วมกับซอร์บิทอล (Sorbitol)
อย่างไรก็ตามหากมีอาการท้องเสีย ร่วมกับอาเจียนมากหรือมีไข้สูง และอาการไม่ดีขึ้นภายใน 24 ชั่วโมง ควรไปพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยโดยละเอียด