หอบหืดในเด็ก
โรคหอบหืด หรือ โรคหืด จัดเป็นโรคภูมิแพ้ชนิดหนึ่ง มีลักษณะที่สำคัญคือ หลอดลมจะมีความไวต่อสิ่งกระตุ้น ต่างๆ มากกว่าปกติ ทำให้มีการอักเสบของหลอดลมอย่างต่อเนื่อง กล้ามเนื้อหลอดลมหดตัวอย่างรุนแรง หรือ เรียกว่า ภาวะตีบตันของหลอดลม ซึ่งสามารถกลับคืนสู่ภาวะปกติหรือใกล้เคียงปกติได้ด้วยยาขยายหลอดลม
รู้ได้อย่างไรว่าลูกเป็นหอบหืด
เนื่องจากเด็กๆ ไม่สามารถสื่อความหมาย หรือบอกถึง อาการหอบหายใจแน่น หรือเหนื่อยได้เหมือนผู้ใหญ่ ดังนั้นคุณพ่อ คุณแม่ต้องสังเกตอาการต่างๆ เหล่านี้ เช่น
• ไอบ่อย หอบแน่นหน้าอก หายใจมีเสียงวี๊ด
• ระยะเวลาในการเป็นหวัด และไอจะนานกว่าเด็กปกติ
• ไอมากตอนกลางคืน เช้ามืด หรือตอนอากาศเย็นๆ
• ขณะออกกำลังกายจะไอมาก หรือเหนื่อยหอบเร็วกว่าเด็กทั่วไป
• อาการไอจะดีขึ้น เมื่อได้ยาขยายหลอดลม
อาการเหล่านี้จะบ่งบอกถึงภาวะตีบแคบของ หลอดลม และหลอดลมไวต่อสิ่งกระตุ้นต่างๆ ซึ่งปัจจัย หลักในการเป็นโรคหอบหืด มีดังนี้
• ปัจจัยภายใน คือ พันธุกรรม หากมีญาติสายตรง ได้แก่ พ่อแม่ พี่น้องเป็นโรคหืด หรือเป็นโรค ภูมิแพ้ โอกาสที่จะเป็นก็สูงกว่าคนทั่วไป
• ปัจจัยภายนอก ได้แก่ สารก่อภูมิแพ้ เช่น ไรฝุ่น แมลงสาบ เศษโปรตีนจากสัตว์เลี้ยง ละอองเกสร เชื้อรา อาหารบางชนิด ฯลฯ
• สารระคายเคือง เช่น ควันบุหรี่ ควันรถ ก๊าซพิษต่างๆ เป็นต้น
ดังนั้นหากลูกน้อยของคุณมีอาการดังกล่าวในข้อใดข้อหนึ่ง หรือมากกว่า ก็ควรพาลูกไปพบคุณหมอ จากนั้นคุณหมอก็จะทำการซักประวัติ อาการร่วม ความถี่ ความรุนแรง ผลกระทบต่อการเรียนหรือการทำงาน การตรวจร่างกาย การทดสอบสมรรถภาพทางปอด (ในเด็กโต) การทดสอบภูมิแพ้ทางผิวหนังหรือเจาะเลือด ประวัติโรคภูมิแพ้ในครอบครัว การได้รับควันบุหรี่รวมถึงสาเหตุต่างๆ ที่ทำให้เกิดอาการหอบหืด เพื่อให้การวินิจฉัยและประเมินความรุนแรงของโรคหอบหืด และให้การรักษาอย่างเหมาะสมต่อไป
การรักษาโรคหอบหืด
• ให้ลูกหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ หรือสิ่งกระตุ้นต่างๆ ซึ่งสามารถทราบได้โดยการทำการทดสอบภูมิแพ้
• การใช้ยา ซึ่งมียาหลายชนิดทั้งในรูปแบบของยาพ่น ยากิน ยาฉีดวัคซีนภูมิแพ้ ซึ่งคุณหมอจะให้การรักษา ตามความรุนแรงของโรค
• ไปพบคุณหมอและติดตามการรักษาอย่างต่อเนื่อง ไม่ควรซื้อยามาใช้เอง เพราะยาบางชนิดมีอันตรายได้ ถ้าใช้ต่อเนื่องนานเกินไป
• เนื่องจากหอบหืดเป็นโรคเรื้อรัง จึงต้องทำการ รักษาอย่างต่อเนื่อง และปฏิบัติตามคำแนะนำของ คุณหมออย่างเคร่งครัด รวมทั้งกินยาหรือพ่นยาตาม คำแนะนำอย่างสม่ำเสมอด้วย
พบว่าผู้ที่เป็นโรคหอบหืดตั้งแต่วัยเด็ก ครึ่งหนึ่งจะมีโอกาส หายเป็นปกติเมื่อเข้าสู่วัยรุ่น (อายุประมาณ 10-18 ปี) หากได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง ประกอบกับการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอและเหมาะสม ซึ่งจะทำให้ร่างกายมีภูมิคุ้มกันและหลอดลมมีความแข็งแรงขึ้นจนสามารถหายได้เอง
โรคหอบหืดในเด็ก เป็นโรคเรื้อรังที่มีผลกระทบต่อทั้งตัวเด็กเองและคนในครอบครัว ทำให้เด็กมีสุขภาพจิตไม่สมวัย เล่นกีฬาได้ไม่เต็มที่ จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่เด็กควรได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง เพื่อให้เด็กมีคุณภาพชีวิตที่ดีที่สุด
ขอบคุณข้อมูลจาก แพทย์หญิงสุกัลยา รัศมีสุนทรางกูล
กุมารแพทย์ โรงพยาบาลวิภาวดี