วัคซีนไข้หวัดใหญ่กับโรคหัวใจ

วัคซีนไข้หวัดใหญ่กับโรคหัวใจ

ขณะนี้กำลังเข้าใกล้ฤดูฝน ซึ่งเป็นช่วงที่ไข้หวัดใหญ่มีการระบาด จึงมีการแนะนำให้ฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ก่อนเข้าฤดูฝน โดยเฉพาะในผู้ที่เสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนจากโรคไข้หวัดใหญ่ ได้แก่ เด็กอายุ 6 เดือน ถึง 2 ปี ผู้ที่มีโรคเรื้อรัง ผู้ที่มีค่าดัชนีมวลกายมากกว่า 35 ผู้สูงอายุ เป็นต้น วัคซีนไข้หวัดใหญ่นอกจากจะช่วยป้องกันและลดความรุนแรงของอาการเมื่อติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่แล้ว ยังช่วยลดความเสี่ยงต่อการตายด้วยโรคระบบหลอดเลือดหัวใจได้ด้วย

ผลจากการทำอภิวิเคราะห์ (meta-analysis) งานวิจัยจำนวน 5 งาน ซึ่งมีผู้ป่วยเข้าร่วมการศึกษาทั้งหมด 293,383 คน พบว่าการฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ ช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดอาการกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด (myocardial infarction) และการตายได้ นอกจากนี้ในการศึกษา FLUVACS ซึ่งแบ่งผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลด้วยอาการกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันหรือรับการผ่าตัดเส้นเลือด (angioplasty) จำนวน 301 ราย ออกเป็นกลุ่มที่ได้รับวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ และไม่ได้รับวัคซีน พบว่า ที่การติดตามผลหลังจากได้รับวัคซีนเป็นเวลา 1 ปี กลุ่มที่ได้รับวัคซีนตาย เนื่องจากโรคหลอดเลือดหัวใจเพียง 2% ในขณะที่กลุ่มที่ไม่ได้รับวัคซีนตาย เพราะโรคหลอดเลือดหัวใจถึง 8%

สาเหตุที่การติดเชื้อไข้หวัดใหญ่เกี่ยวกับความเสี่ยงต่อการตายด้วยโรคหลอดเลือดหัวใจนั้น อาจจะมาจากการทำงานที่ผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันในร่างกาย เนื่องจากการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ กลไกในการเกิดรอยโรคของภาวะหลอดเลือดตีบแข็ง (atherosclerosis) จะมีเซลล์ในระบบภูมิคุ้มกันเป็นส่วนประกอบหนึ่ง เช่น การที่ macrophage ไปกินไขมันตัวเลวที่ผ่านปฏิกิริยาออกซิเดชั่น (oxidized LDL แล้วกลายเป็น foam cell ซึ่งเป็นองค์ประกอบหนึ่งที่ทำให้หลอดเลือดตีบตัน) นักวิจัยชาวรัสเซียพบว่าระดับสารภูมิต้านทาน (antibody) ต่อเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่มีความสัมพันธ์ในทิศทางเดียวกับระดับสารภูมิต้านทานที่ร่างกายสร้าง เพื่อจัดการกับไขมันตัวเลวที่ผ่านปฏิกิริยาออกซิเดชั่น นักวิจัยกลุ่มดังกล่าวยังตรวจพบยีนของเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ในชิ้นส่วนจากรอยโรคหลอดเลือดตีบแข็งที่ได้จากการผ่าตัดหลอดเลือดหัวใจ (coronary bypass) อีกด้วย นอกจากนี้เชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ยังไปกระทบการทำงานของไขมันตัวดี (HDL) ในการลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจ

จากข้อมูลดังกล่าว สมาคมหัวใจแห่งอเมริกา (America Heart Association) และวิทยาลัยหทัยวิทยาแห่งอเมริกา (America College of Cardiology) จึงแนะนำให้ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ เพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจ อย่างไรก็ตาม การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่มีอาการข้างเคียง ได้แก่ ปวดบวม แดงบริเวณที่ฉีด มีไข้ กระสับกระส่าย อีกทั้งผู้ที่แพ้ไข่อย่างรุนแรง ห้ามฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่โดยเด็ดขาด