ลักษณะนิสัยของเด็กปัญญาเลิศ
ความฉลาดหลักแหลมนั้นไม่ได้อยู่ที่ลักษณะนิสัยใดลักษณะนิสัยหนึ่ง และไม่ได้อยู่ที่ลักษณะนิสัยหลายลักษณะนิสัยรวมกัน แต่อยู่ที่ระดับความเข้มข้นและส่วนผสมรวมกันของลักษณะนิสัยพิเศษบางอย่าง เป็นว่าเด็กส่วนมากมีความอยากรู้อยากเห็นโดยธรรมชาติ ลักษณะนิสัยอยากรู้อยากเห็นนี้ในตัวของมันเองมิได้เป็นความฉลาดหลักแหลม แต่ถ้าความอยากรู้อยากเห็นนี้มีระดับเข้มข้นสูงมาก และเมื่อผสมผสานกับลักษณะนิสัยอื่นๆ เช่น ความเป็นเด็กเจ้าคิด ความวิริยะ ความพากเพียร และมีความุ่งมั่นผลักดันที่จะทำงานให้สมบูรณ์ไม่มีที่ติ ทั้งหมดนี้เป็นลักษณะความฉลาดหลักแหลมโดยแท้ ต่อไปนี้จะเป็นลักษณะนิสัยต่างๆ ที่ปรากฏบ่อยๆ ในตัวเด็กที่มีปัญญาหลักแหลม
1.มีประสาทการรับรู้ซึ่งว่องไวเป็นพิเศษ เด็กที่มีประสาทรับรู้สิ่งต่างๆ ได้ว่องไวเป็นพิเศษ ได้แก่ เด็กที่สามารถสัมผัสและมีปฏิกิริยาต่อสิ่งแวดล้อมอยู่ตลอดเวลา ช่างสังเกต มีประสาทว่องไวและตื่นตัวอยู่เสมอ
2.ความอยากรู้อยากเห็นอย่างเข้มข้น เด็กที่มักจะตั้งคำถามกับตัวเองและบุคคลอื่นทั่วๆ ไปอยู่เสมอ พากเพียรที่จะหาคำตอบให้ได้ โดยวิธีสำรวจ แสวงหาค้นคว้าโดยลำพังสนใจทำกิจกรรมที่ได้จับต้องสิ่งต่างๆ อยู่เสมอ
3.มีความสามารถแก้ไขปัญหา และความเข้าใจสิ่งต่างๆ ในระดับสูง มีในตัวเด็กที่สามารถคิดอย่างมีเหตุมีผล ตั้งข้อสรุปได้ตั้งหลักเกณฑ์อย่างจริงๆ ได้ ประยุกต์ใช้ความเข้าใจกับสถานการณ์ใหม่ๆ ได้ และตั้งข้อสันนิษฐานได้
4.แรงผลักดันและวิริยะพากเพียร มีในตัวเด็กที่มีความรับผิดชอบในงานที่ตัวเองเลือกทำอย่างสูง ฝังตัวฝังใจอยู่กับงานได้นานๆ หมายถึง อุทิศทั้งเรี่ยวแรง และเวลาให้กับงานที่ตนสนใจ อย่างไม่รู้เหน็ดเหนื่อย จนกระทั่งได้ผลเป็นที่น่าพอใจ(มักจะมีผลมาจากงานอดิเรกและการสะสมสิ่งของต่างๆ)
5.แรงผลักดันที่จะประกอบดำเนินงานให้สมบูรณ์ปราศจากที่ติ จะเห็นได้จากเด็กที่มักจะตั้งเป้าหมายให้ไว้กับตนเองและงานที่เลือกทำไว้สูงมาก จนบางทีอาจจะมีความเป็นไปได้น้อยหรือไม่มีเลย มักจะมุ่งแสวงหาคุณภาพจากการทำงานมากกว่าอย่างอื่น
6.การแสวงหาสิ่งที่ท้าทายความคิดอ่าน มีในตัวเด็กที่มักจะเลือกงานที่มีความซับซ้อนพิสดาร มักจะมองข้ามงานง่ายๆ ชอบเล่นเกมที่ใช้ความคิดและเหตุผล ไม่ยอมที่จะมีคนป้อนคำตอบให้ มักจะมีความรืนรมย์เล่นสนุกกับข้อคิดแปลกๆ และคำศัพท์ต่างๆ อยู่เสมอ
7.ความคิดแปลกไม่เหมือนใครและมีอารมณ์ขัน ได้แก่เด็กที่นำเอาส่วนประกอบต่างๆ มาจัดกลุ่มเสนอในรูปและขบวนการที่ใหม่ไม่ซ้ำแบบใคร ใช้วิธีการที่พิสดารผิดแผกแตกต่างไปจากคนอื่น เวลาทำงานและเวลาคิดค้นทำวัสดุต่างๆ ขึ้นใหม่มักแสดงอารมณ์ขันนานาวิธี ยอมเสี่ยงที่จะเสนอความคิดแปลกใหม่ ซึ่งอาจจะไม่มีคนชอบหรือเห็นด้วยเลยก็ได้ มีความคิดใหม่พรั่งพรูออกมามากมาย และมักมีความคิดที่แตกแขนงออกไปได้หลายทาง
8.เป็นคนเจ้าความคิด และมีความอิสระเสรีในการคิดและการทำ ได้แก่เด็กที่พึ่งตนเอง หาแนวปฏิบัติด้วยตนเองอยู่เสมอ คิดและทำอะไรไม่สะดุ้งสะเทือนกับความลี้ลับคลุมเครือต่างๆ นาน
9.สนใจรายละเอียดต่างๆ ได้แก่เด็กที่คิดอ่านตกแต่งเพิ่มเติมเสริมต่ออยู่เสมอด้วยความคิดเห็นต่างๆ ด้วยคำตอบนานาชนิดด้วยข้อแก้ไขนานาประการ เสนอความคิดเห็นให้คนเลือกได้มากมาย มักสนใจรายละเอียดอย่างไม่รู้จบรู้สิ้น
10.มีความรู้สึกละเอียดลึกซึ้งและว่องไว ได้แก่เด็กที่มีปฏิกิริยารุนแรงเกี่ยวกับปัญหาทางจริยศึกษาและสังคม สามารถที่จะมีความรู้สึกเบิกบานก็ได้หรือทุกข์ระทมก็ได้ มีความอ่อนไหวไปกับความยุติธรรม การเยาะเย้ยถากถาง การทอดทิ้งไม่นำพาทั้งปวง ยอมรับด้วยความรู้สึกอันเจ็บปวดว่าความละเอียดอ่อนทั้งหลายนี่แหละที่เป็นตัวแยกให้เด็กฉลาดหลักแหลมออกห่างไปจากกลุ่ม และทำให้เป็นคนที่เข้มงวดกับตนเองอย่างเกินขอบเขตเสมอ ในขณะเดียวกันลักษณะนิสัยดังกล่าว อาจส่งเสริมเด็กให้เป็นที่นิยมชมชอบ
11.ลักษณะนสัยอื่นๆ ที่อาจจะลำดับได้มีดังต่อไปนี้
• เด็กประเภทนี้สามารถเรียนรู้อะไรได้รวดเร็วง่ายดาย อีกทั้งสามารถเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่ง
• เป็นเด็กที่มีความสามารถดีเยี่ยมในการที่จะจดจำข้อมูลต่างๆ ได้อย่างถูกต้องแม่นยำและเป็นเวลานาน
• เป็นเด็กที่มีความสามารถอ่านหนังสือได้เร็วแต่เยาว์วัย และอ่านหนังสือได้แตกฉาน
• เป็นเด็กที่มีความสามารถในการเจรจา ใช้ศัพท์แสงอย่างผู้ใหญ่ และรู้คำมากมาย สามารถจะเขียนหรือพูดอธิบายความคิดอ่านของตนได้อย่างชัดเจน
• มีความสามารถดีเด่นในการเรียนวิชาความรู้แขนงต่างๆ
• มีทักษะพิเศษในด้านดนตรี นาฏศิลป์ ศิลปะและการละคร
ศาสตราจารย์ศรียา นิยมธรรม